Tranh chấp đất đai là một loại tranh chấp diễn ra phổ biến trong xã hội. Tranh chấp đất đai có thể xảy ra giữa những người xa lạ với nhau, giữa hàng xóm sát vách nhà nhau, hay giữa anh em ruột trong nhà. Thậm chí, tranh chấp đất đai còn xảy ra cả với cha mẹ và con cái nữa. Cùng Công Ty Luật Long Phan PMT tìm hiểu về loại tranh chấp này và cách giải quyết theo quy định pháp luật đất đai hiện hành trong bài viết dưới đây.

Tranh chấp đất đai xảy ra giữa cha mẹ và con cái

Tranh chấp đất đai giữa cha mẹ và con cái

Các tình huống tranh chấp đất đai nào hay xảy ra giữa cha mẹ và con cái?

Có 2 tình huống tranh chấp đất đai xảy ra giữa cha mẹ và con cái, đó là:

Một là, tranh chấp xem ai có quyền sử dụng đất, tức tranh chấp về phần đất chung của cha mẹ và con cái

Trong trường hợp này, tranh chấp xảy ra khi gia đình đang sống chung trong một phần nhà đất hay được tặng cho, được hưởng thừa kế chung mà chưa có sự phân định xem ai là người có quyền sử dụng cả phần đất đó hay phần đất nào thuộc quyền sở hữu của người nào.

Hai là, tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất

Đây là dạng tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của các bên trong quá trình thực hiện các giao dịch về quyền sử dụng đất như: mua bán, tặng cho, cầm cố, thế chấp, đổi đất, ủy quyền quản lý đất…

Thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai giữa cha mẹ và con cái

Các tranh chấp đất đai giữa cha mẹ và con cái đều được giải quyết theo thủ tục thông thường. Các thủ tục đó là:

Một là, Thủ tục hòa giải

Các bên sẽ tự hòa giải với nhau, nếu các bên không tự hòa giải được thì gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất để yêu cầu giải quyết. Theo quy định tại Điều 202 Luật Đất đai 2013, Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

Hòa giải tranh chấp đất giữa cha mẹ và con cái

Khuyến khích hòa giải tranh chấp đất giữa cha mẹ và con cái

Nếu hòa giải tại UBND cấp xã không thành thì theo quy định tại Điều 203 Luật Đất đai 2013, tranh chấp được giải quyết theo thủ tục hành chính hoặc thủ tục tố tụng như sau:

Hai là, Thủ tục hành chính tại UBND cấp có thẩm quyền

Thủ tục hành chính được áp dụng trong trường hợp tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai 2013. Khi đó, các bên sẽ có quyền lựa chọn 1 trong 2 hình thức: nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai tại UBND cấp có thẩm quyền hoặc khởi kiện ra Tòa án. Và các bên lựa chọn hình thức nộp đơn yêu cầu giải quyết tại UBND cấp có thẩm quyền.

Theo quy định tại khoản 3 Điều 203 Luật Đất đai 2013, thẩm quyền giải quyết tranh chấp tại UBND thuộc về:

  • Chủ tịch UBND cấp huyện. Nếu không đồng ý với kết quả thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện theo thủ tục hành chính ra Tòa án để yêu cầu giải quyết.
  • Chủ tịch UBND cấp tỉnh đối với tranh chấp có người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Nếu không đồng ý với kết quả thì có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc khởi kiện theo thủ tục hành chính ra Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết.

Ba là, Thủ tục tố tụng tại Tòa án theo quy định của bộ luật tố tụng dân sự 2015

Thủ tục tố tụng được áp dụng trong 2 trường hợp:

Thứ nhất, đối với tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật đất đai 2013 và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất;

Thứ hai, đối với tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai 2013 thì các bên có quyền lựa chọn 1 trong 2 hình thức: nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai tại UBND cấp có thẩm quyền hoặc khởi kiện ra Tòa án. Và các bên lựa chọn hình thức khởi kiện ra Tòa án.

Cá nhân nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có đất để yêu cầu giải quyết tranh chấp. Trình tự, thủ tục giải quyết tại Tòa án tuân theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015.

Lưu ý: Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP:

  • Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất thì các bên phải tiến hành hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện tại Tòa án, nếu không có bước hòa giải tại UBND cấp xã thì không đủ điều kiện khởi kiện theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
  • Đối với tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất thì các bên có thể khởi kiện trực tiếp tại Tòa án mà không cần hòa giải tại UBND cấp xã.

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn về Tranh chấp đất đai giữa cha mẹ và con cái và cách giải quyết. Trong trường hợp Quý khách hàng có vấn đề nào chưa rõ hoặc cần tư vấn thêm, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn miễn phí.