Cưỡng chế thu hồi đất là biện pháp cuối cùng được các cơ quan có thẩm quyền áp dụng nhằm buộc người dân có đất bị thu hồi thực hiện quyết định thu hồi. Phương pháp này được thực hiện khi các cơ quan nhà nước đã thuyết phục, thỏa thuận với người có đất bị thu hồi nhưng không đạt được kết quả. Vấn đề này hết sức nhạy cảm vì nó ảnh hưởng đến quyền lợi của người đang sử dụng đất, có tài sản trên đất. Vì vậy để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của những người có liên quan cũng như đảm bảo việc thu hồi đất hiệu quả, chúng ta cùng tìm hiểu quy định của pháp luật về trình tự thực hiện cưỡng chế thu hồi đất?

Điều kiện thực hiện thủ tục cưỡng chế
Trình tự, thủ tục thực hiện cưỡng chế thu hồi đất

Nguyên tắc cưỡng chế thu hồi đất

Theo quy định tại khoản 1 Điều 70 Luật Đất đai năm 2013, khi tiến hành cưỡng chế để thu hồi đất, cơ quan tiến hành cưỡng chế phải tuân thủ theo nguyên tắc sau:

  • Việc cưỡng chế phải tiến hành công khai, dân chủ, khách quan, bảo đảm trật tự, an toàn, đúng quy định của pháp luật;
  • Thời điểm bắt đầu tiến hành cưỡng chế được thực hiện trong giờ hành chính.

Người có quyền sử dụng đất có thể căn cứ vào các nguyên tắc này để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi cơ quan tiến hành cưỡng chế không tuân thủ đầy đủ hoặc có hành vi vi phạm quy định trên.

Điều kiện thực hiện thủ tục cưỡng chế

Theo khoản 2 Điều 71 Luật Đất đai năm 2013, cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:

  • Người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đã vận động, thuyết phục;
  • Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi;
  • Quyết định cưỡng chế  thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành;
  • Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành.Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì Ủy ban nhân dân cấp xã lập biên bản.

Thành phần Ban thực hiện cưỡng chế thu hồi đất

Theo quy định tại khoản 3 Điều 17 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, thành phần Ban thực hiện cưỡng chế thu hồi đất gồm:

  • Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện là trưởng ban;
  • Các thành viên gồm đại diện các cơ quan tài chính, tài nguyên và môi trường, thanh tra, tư pháp, xây dựng cấp huyện; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã; tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường giải phóng mặt bằng, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất và một số thành viên khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định.

Trình tự, thủ tục thực hiện cưỡng chế thu hồi đất

Điều kiện thực hiện thủ tục cưỡng chế
Trình tự thực hiện thủ tục cưỡng chế thu hồi đất

Theo quy định tạikhoản 4 Điều 71 Luật Đất đai năm 2013, khi tiến hành cưỡng chế thu hồi đất, cơ quan nhà nước và cá nhân có thẩm quyền cưỡng chế thu hồi đất phải tuân thủ theo trình tự, thủ tục sau:

  • Bước 1: Trước khi tiến hành cưỡng chế, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thành lập Ban thực hiện cưỡng chế;
  • Bước 2: Ban thực hiện cưỡng chế vận động, thuyết phục, đối thoại với người bị cưỡng chế; nếu người bị cưỡng chế chấp hành thì Ban thực hiện cưỡng chế lập biên bản ghi nhận sự chấp hành. Việc bàn giao đất được thực hiện chậm nhất sau 30 ngày kể từ ngày lập biên bản.Trường hợp người bị cưỡng chế không chấp hành quyết định cưỡng chế thì Ban thực hiện cưỡng chế tổ chức thực hiện cưỡng chế;
  • Bước 3: Ban thực hiện cưỡng chế có quyền buộc người bị cưỡng chế và những người có liên quan phải ra khỏi khu đất cưỡng chế, tự chuyển tài sản ra khỏi khu đất cưỡng chế; nếu không thực hiện thì Ban thực hiện cưỡng chế có trách nhiệm di chuyển người bị cưỡng chế và người có liên quan cùng tài sản ra khỏi khu đất cưỡng chế.Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối nhận tài sản thì Ban thực hiện cưỡng chế phải lập biên bản, giao tài sản cho Ủy ban nhân dân cấp xã bảo quản tài sản theo quy định của pháp luật, và thông báo cho người có tài sản nhận lại tài sản theo khoản 5 Điều 17 Nghị định 43/2014/NĐ-CP.

Trên đây là một số quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục thực hiện cưỡng chế thu hồi đất. Nếu quý khách có nội dung nào còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua hotline 0908 748 368. Xin cảm ơn.