Trong thời gian gần đây, hoạt động tôn giáo ở chùa Ba Vàng thuộc thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh đang dậy sóng dư luận với những bài thuyết giảng tôn giáo đi ngược với các học thuyết tôn giáo, cũng như các hoạt động trục vong, gọi hồn với giá trị lên đến hàng trăm triệu đồng. Các cơ quan chức năng đang vào cuộc tiến hành điều tra về hành vi này. Vậy “trục vong”, “gọi hồn” ở chùa Ba Vàng có vi phạm pháp luật không?

Biện pháp xử lý hàn chính đối với Chùa Ba Vàng
“Trục vong”, “gọi hồn” ở Chùa Ba Vàng có phạm pháp không?

“Trục vong”, “gọi hồn” có được phép thực hiện?

Theo khoản 11 Điều 2 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo thì hoạt động tôn giáo là hoạt động truyền bá tôn giáo, sinh hoạt tôn giáo và quản lý tổ chức của tôn giáo. Khoản 10 Điều 2 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo thì sinh hoạt tôn giáo là việc bày tỏ niềm tin tôn giáo, thực hành giáo lý, giáo luật, lễ nghi tôn giáo. Theo Điều 7 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo quy định về quyền của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc bao gồm: hoạt động tôn giáo theo hiến chương, điều lệ và văn bản có nội dung tương tự của tổ chức tôn giáo, tổ chức sinh hoạt tôn giáo, xuất bản kinh sách và xuất bản phẩm khác về tôn giáo, sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu văn hóa phẩm tôn giáo, đồ dùng tôn giáo, cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới cơ sở tôn giáo, nhận tài sản hợp pháp do tổ chức, cá nhân trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài tự nguyện tặng cho và phải được đăng kí hoạt động theo đúng trình tự thủ tục quy định tại Nghị định số 162/2017/NĐ-CP. Theo đó, các chùa cũng phải thực hiện theo đúng các hoạt động đã được quy định và không vi phạm các điều cấm của luật. Từ đó có thể thấy, hoạt động “trục vong”, “gọi hồn” không nằm trong danh mục lĩnh vực hoạt động của tôn giáo nói chung, cũng như Phật giáo nói riêng nên tất cả các chùa đều không được phép thực hiện hành vi này và chùa Ba Vàng cũng không phải ngoại lệ. Hành vi “trục vong”, “gọi hồn” của chùa Ba Vàng sẽ bị xử lí như thế nào? Theo khoản 5 Điều 5 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo thì một trong các hành vi bị nghiêm cấm là lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo để trục lợi. Khoản 1 Điều 64 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo quy định tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Hành vi “Trục vong”, “gọi hồn” có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Theo Điều 320 Bộ luật hình sự về Tội hành nghề mê tín, dị đoan quy định thì người nào dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín, dị đoan khác đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Trường hợp phạm tội thuộc một trong trường hợp thu lợi bất chính 200.000.000 đồng trở lên hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng. Theo đó, phân tích các yếu tố cấu thành tội danh này đối với chùa Ba Vàng, ta nhận thấy. Thứ nhất, xét về khách thể thì đây là hành vi xâm phạm trật tự công cộng (trật tự trong hoạt động và quản lí hoạt động tôn giáo). Thứ hai, xét về chủ thể ở đây là các vị tăng, ni trong chùa Ba Vàng trực tiếp thực hiện hành vi đã đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 12 Bộ luật hình sự và đủ năng lực trách nhiệm hình sự theo Điều 21 Bộ luật hình sự. Thứ ba, xét về mặt chủ quan thì ở đây là lỗi cố ý trực tiếp. Những người thực hiện hành vi ý thức rõ được hành vi của mình và mong muốn hậu quả thu lợi từ nạn nhân. Tuy nhiên, thứ tư là xét về mặt khách quan thì cần điều tra làm rõ thêm một số vấn đề nữa mới có thể kết luận có vi phạm hay không. Ở đây chùa Ba Vàng đã có hành vi dùng hình thức mê tín, dị đoan “trục vong”, “gọi hồn” gây mất trật tự công cộng. Tuy nhiên, hành vi này chỉ cấu thành tội danh theo pháp luật hình sự khi thuộc một trong 2 trường hợp. Trường hợp một là hành vi này đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án, chưa được xóa án tích với tội danh này mà còn vi phạm. Trường hợp hai là hậu quả đã thu lợi bất chính 200.000.000 đồng trở lên hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Theo đó, chỉ khi có đủ căn cứ điều tra và kết luận cụ thể, rõ ràng xác minh đầy đủ về các thông tin trên thì mới đủ cơ sở kết luận chùa Ba Vàng có vi phạm pháp luật hình sự hay không.

"Trục vong", "gọi hồn" ở Chùa Ba Vàng có phạm pháp không?
Có hay không trách nhiệm hình sự trong vụ việc này?

Chế tài xử phạt hành chính

Khoản 1 Điều 2 Luật xử lí vi phạm hành chính thì vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính. Điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 24 Luật xử lí vi phạm hành chính về mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực tôn giáo đối với cá nhân là phạt tiền đến 30.000.000 đồng và đối với tổ chức là phạt tiền đến 60.000.000 đồng. Theo đó, chùa Ba Vàng thực hiện hành vi “trục vong”, “gọi hồn” để trục lợi đối với người dân đã vi phạm điều cấm theo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo nhưng không đủ để cấu thành tội phạm theo pháp luật hình sự nên sẽ bị xử phạt hành chính.

Trên đây là bài viết về “Trục vong”, “gọi hồn” ở chùa Ba Vàng có vi phạm pháp luật không? Trường hợp quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào hãy liên hệ trực tiếp với Luật sư Phan Mạnh Thăng qua hotline bên dưới để được tư vấn miễn phí.

  Hotline: 1900.63.63.87