Trình tự tố tụng đầy đủ thông thường sẽ bao gồm các bước: xem xét thụ lý vụ án, thụ lý vụ án; hòa giải và chuẩn bị xét xử, ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm; xét xử sơ thẩm; xét xử phúc thẩm. Nhưng với đề án thí điểm và dự thảo Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án thì trước khi TAND thụ lý, tòa sẽ chuyển đơn khởi kiện qua trung tâm hòa giải, đối thoại để các bên hòa giải. Hòa giải, đối thoại trước khi thụ lý được thí điểm với mục đích giảm tải áp lực cho ngành tòa án, nhưng liệu có cần thiết hay lợi bất cập hại?

Giảm áp lực cho ngành tòa án, hay lợi bất cập hại?

Hòa giải, đối thoại trước tố tụng tại Tòa án

Hòa giải, đối thoại trước tố tụng tại Tòa án

Theo đề án thí điểm, trung tâm hòa giải, đối thoại có nhiệm vụ thực hiện hòa giải các tranh chấp dân sự, kinh doanh, thương mại, hôn nhân và gia đình, lao động; đối thoại giải quyết các khiếu kiện hành chính trước khi tòa án thụ lý, giải quyết, trừ những tranh chấp, khiếu kiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính không được hòa giải, đối thoại.

Triển khai thực hiện thí điểm hòa giải, đối thoại

Đến nay, phạm vi triển khai thực hiện thí điểm hòa giải, đối thoại mở rộng đến 16 tỉnh. Hải Phòng là nơi thí điểm đầu tiên. Sau đó, TAND Tối cao tiếp tục mở rộng thí điểm tại 15 tỉnh, thành khác bao gồm Hà Nội, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Đà Nẵng, Quảng Nam, Khánh Hòa, Đồng Nai, TP.HCM, Bình Dương, Cần Thơ, Long An.

Dự thảo đang trong quá trình hoàn thiện để thông qua.

Giảm áp lực cho ngành tòa án, hay… lợi bất cập hại?

Giảm áp lực cho ngành tòa án, hay lợi bất cập hại?

Ngay khi nộp đơn khởi kiện tại TAND, nếu đương sự không muốn tòa gửi hồ sơ qua trung tâm hòa giải, đối thoại thì đương sự có quyền làm đơn yêu cầu tòa tiến hành thụ lý giải quyết vụ án theo thủ tục tố tụng bình thường mà không thông qua hòa giải, đối thoại tại trung tâm hòa giải, đối thoại (điểm b khoản 1 Điều 24 dự thảo Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án). Có nghĩa là việc hòa giải, đối thoại tại trung tâm hòa giải, đối thoại không mang tính bắt buộc. Trong trường hợp người khởi kiện, người yêu cầu phản đối việc hoà giải, đối thoại thì quy định về hòa giải, đối thoại là một khâu không cần thiết, dư thừa.

Theo quy định tại Điều 27 của dự thảo, thời gian hòa giải tại trung tâm thông thường là 01 tháng, trong trường hợp cần thiết thì có thể gia hạn nhưng không để kéo dài quá 2 tháng. Hết thời gian 02 tháng nếu hòa giải không thành thì TAND mới thụ lý và giải quyết vụ án theo thủ tục tố tụng dân sự bình thường. Khâu hòa giải này sẽ trùng lặp với thủ tục hòa giải trong tố tụng khi tòa thụ lý vụ án. Trường hợp các bên hòa giải không thành tại trung tâm hòa giải, đối thoại thì nếu tòa thụ lý vụ án, thẩm phán lại phải hòa giải thêm một lần nữa. Như vậy, điều này sẽ khiến vụ án phải kéo dài thêm và gây khó khăn cho đương sự.

Trung tâm hòa giải, đối thoại được thành lập với mục đích giảm tải áp lực án thụ lý vụ việc quá nhiều đối với ngành tòa án nói chung và các thẩm phán nói riêng. Tuy nhiên, nếu không áp dụng phù hợp thì sẽ khiến bộ máy cồng kềnh, nhiều vụ án sẽ kéo dài hơn, và dư thừa thêm một khâu không cần thiết.

Trên đây là bài viết về vấn đề “Hòa Giải, Đối Thoại Trước Khi Thụ Lý, Lợi Bất Cập Hại?” Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về dự thảo Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án.

Hãy liên hệ với Luật sư của chúng tôi nếu bạn đang cần giải quyết các vấn đề về pháp luật: Luật sư Phan Mạnh Thăng. Hotline: 0908748368.