Chia thừa kế nhà đất khi có tranh chấp cần tuân thủ các quy định pháp luật về thừa kế. Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp thừa kế nhà đất rất đa dạng. Từ bất đồng về di chúc, tranh chấp quyền thừa kế, đến những mâu thuẫn trong việc phân chia di sản. Để giải quyết những tranh chấp này, việc hiểu rõ các quy định pháp luật và thủ tục liên quan là vô cùng quan trọng. Bài viết này, Chuyên tư vấn luật sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn nội dung này.
Mục Lục
Các dạng tranh chấp thừa kế nhà đất phổ biến hiện nay
Tranh chấp thừa kế có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Ngoài ra đối tượng và vấn đề tranh chấp cũng đa dạng. Vì vậy, tạo nên sự đa dạng trong các loại tranh chấp này. Một số tranh chấp thừa kế nhà đất phổ biến như:
- Tranh chấp di chức: tính hợp pháp, xác thực, nội dung di chúc..
- Tranh chấp về người thừa kế: xác định người thừa kế, người thừa kế k phụ thuộc di chúc, quyền thừa kế của con nuôi thực tế,…
- Tranh chấp phần di sản thừa kế: định giá di sản, chứng minh tài sản là di sản thừa kế, chiếm giữ sử dụng trái phép di sản….
- Tranh chấp quyền sử dụng đất, sở hữu nhà ở: tranh chấp giữa người thừa kế và người khác; tranh chấp di sản với bên thứ ba…
- Tranh chấp nghĩa vụ tài sản của người thừa kế.
Căn cứ phân chia di sản thừa kế là nhà đất
Căn cứ Bộ luật Dân sự 2015, việc phân chia di sản thực hiện dựa trên một trong các căn cứ:
Di chúc
Trường hợp người chết để lại di chúc thì cần căn cứ vào di chúc để xác định quyền thừa kế. Tuy nhiên, cần xác định tính hợp pháp của di chúc trước khi thực hiện phân chia. Phân chia di sản trong trường hợp này cần lưu ý đến trường hợp người được hưởng thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc.
Hàng thừa kế
Phân chia di sản theo hàng thừa kế: các hàng thừa kế được quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015. Trường hợp áp dụng phân chia theo pháp luật bao gồm:
- Không có di chúc.
- Di chúc không hợp pháp.
- Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
- Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Ngoài ra, phần di sản thuộc trường hợp sau cũng được xem xét phân chia theo pháp luật:
- Phần di sản không được định đoạt trong di chúc;
- Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;
- Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
Như vậy, tùy trường hợp cụ thể mà việc phân chia di sản thừa kế là nhà đất sẽ được căn cứ quy định trên để giải quyết.
Thủ tục giải quyết tranh chấp thừa kế nhà đất
Khi phát sinh tranh chấp nhà đất, người có quyền thực hiện khởi kiện ra tòa án để được giải quyết. Thủ tục khởi kiện được thực hiện như sau:
Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện
Người khởi kiện cần chuẩn bị hồ sơ khởi kiện bao gồm:
- Đơn khởi kiện số 23-DS.
- Di chúc (nếu có).
- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, sở hữu nhà đất của người chết.
- Giấy tờ pháp lý của người khởi kiện.
- Giấy chứng tử của người để lại di sản.
- Giấy tờ chứng minh mối quan hệ giữa người chết và người khởi kiện.
- Tài liệu khách chứng minh yêu cầu khởi kiện.
Nộp hồ sơ khởi kiện
Người khởi kiện nộp hồ sơ đến Tòa án có thẩm quyền. Cách thức nộp hồ sơ: trực tiếp tại tòa hoặc qua bưu điện. Trường hợp nộp trực tiếp tại tòa, người nộp đơn sẽ nhận được giấy xác nhận đã nhận đơn khởi kiện của tòa. Trường hợp nộp qua bưu điện thì người nộp theo dõi dấu bưu điện và liên hệ tòa án để nhận giấy xác nhận đã nhận đơn.
Tòa án tiếp nhận đơn sẽ ghi vào sổ nhận đơn.
Xử lý đơn khởi kiện
Chánh án phân công Thẩm phán xem xét và giải quyết đơn khởi kiện. Thẩm phán giải quyết đơn trong thời hạn 5 ngày kể từ ngày được phân công giải quyết đơn. Sau thời gian nêu trên, Thẩm phán quyết định một trong các vấn đề:
- Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện.
- Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án.
- Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác.
- Trả lại đơn khởi kiện.
Kết quả giải quyết đơn sẽ được Tòa án thông báo cho người khởi kiện.
Thụ lý vụ án
Nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết Thẩm phán ra thông báo về việc nộp tạm ứng án phí. Người khởi kiện có thời hạn nộp tiền tạm ứng và biên lai tạm ứng trong 7 ngày kể từ ngày nhận thông báo.
Thẩm phán xét xét ra thông báo thụ lý theo quy định pháp luật.
Giải quyết vụ án
Sau khi thụ lý đơn, Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án sẽ tiến hành nghiên cứu hồ sơ và thực hiện thủ tục nhất định. Các hoạt động của thẩm phán trong giai đoạn này nhằm thu thập, xác minh chứng cứ trong vụ án. Đối với vụ án tranh chấp thừa kế là nhà đất thì một số thủ tục lưu ý cần yêu cầu thực hiện:
- Xem xét thẩm định tại chỗ đối với nhà đất là di sản.
- Định giá hoặc thẩm định giá nhà đất là di sản thừa kế.
Thẩm phán mở phiên họp về việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải. Trừ trường hợp vụ án không hòa giải được.
Kết quả hòa giải sẽ quyết định việc thực hiện thủ tục mở phiên tòa xét xử. Trường hợp hòa giải thành, Thẩm phán ra Quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự. Trường hợp hòa giải không thành, Thẩm phán tiếp tục nghiên cứu hồ sơ và xem xét quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Mở phiên tòa giải quyết
Phiên tòa giải quyết tranh chấp di sản thừa kế nhà đất sẽ được mở theo quyết định đưa vụ án ra xét xử. Tại phiên họp các bên được tham gia trình bài ý kiến, xét hỏi, tranh luận và đưa ra căn cứ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Căn cứ hồ sơ vụ án và diễn biến phiên tòa, Hội đồng xét xử tiến hành nghị án và ra quyết định hoặc bản án giải quyết tranh chấp.
>> Xem thêm: Đất đang tranh chấp có được phân chia di sản thừa kế
Câu hỏi thường gặp về thừa kế nhà đất
Về quyền thừa kế di sản nhà đất
Người thừa kế không có tên trong di chúc có được hưởng di sản không?
Có, nếu họ thuộc trường hợp thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc. Tuy nhiên đảm bảo không thuộc trường hợp bị truất quyền thừa kế.
Di chúc bằng miệng phân chia di sản nhà đất có giá trị pháp lý không?
Thông thường, di chúc bằng miệng không có giá trị pháp lý. Trừ trường hợp di chúc miệng được lập trong tình trạng tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản. Cụ thể trường hợp quy định tại Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015.
Người thừa kế nhà đất có phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ của người để lại di sản không?
Có, người thừa kế có trách nhiệm thanh toán các khoản nợ trong phạm vi di sản được hưởng.
Nếu một người thừa kế từ chối nhận di sản, phần di sản đó được xử lý như thế nào?
Phần di sản đó sẽ được chia cho những người thừa kế còn lại theo quy định của pháp luật.
Quyền của con nuôi đối với di sản thừa kế nhà đất của cha mẹ nuôi được quy định như thế nào?
Con nuôi có quyền thừa kế di sản của cha mẹ nuôi như con đẻ. Với điều kiện là con nuôi hợp pháp.
Trường hợp nào di chúc được xem là không hợp pháp?
Di chúc không hợp pháp khi không tuân thủ các quy định về hình thức và nội dung theo Bộ luật Dân sự.
Về giải quyết tranh chấp thừa kế nhà đất
Thời hiệu khởi kiện tranh chấp thừa kế là bao lâu?
Theo quy định của Bộ luật Dân sự, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Chi phí luật sư trong vụ án tranh chấp thừa kế được tính như thế nào?
Chi phí luật sư sẽ tùy thuộc vào thỏa thuận giữa luật sư và khách hàng, dựa trên tính chất phức tạp của vụ án.
Hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã có bắt buộc trước khi khởi kiện không?
Đối với tranh chấp thừa kế đất đai thì không cần hòa giải tại UBND cấp xã. Người có quyền lợi bị xâm phạm có thể khởi kiện trực tiếp ra tòa án.
Làm thế nào để chứng minh quan hệ thừa kế?
Có thể chứng minh bằng các giấy tờ như giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, sổ hộ khẩu, hoặc các giấy tờ khác có liên quan.
Nếu một người thừa kế chiếm giữ và sử dụng tài sản thừa kế trái phép, người thừa kế khác có quyền gì?
Người thừa kế khác có quyền yêu cầu người đó trả lại tài sản hoặc khởi kiện ra tòa án để yêu cầu giải quyết.
Thẩm quyền giải quyết tranh chấp thừa kế nhà đất được quy định như thế nào?
Thẩm quyền giải quyết tranh chấp thừa kế nhà đất thuộc về Tòa án.
Dịch vụ giải quyết tranh chấp thừa kế nhà đất
Luật sư chuyên môn tư vấn giải quyết tranh chấp thừa kế như sau:
- Tư vấn quy định về thừa kế nhà đất.
- Tư vấn xác định nhà đất là di sản thừa kế.
- Tư vấn quy định về phân chia di sản thừa kế.
- Tư vấn giải quyết tranh chấp thừa kế nhà đất.
- Dịch vụ luật sư khởi kiện giải quyết tranh chấp nhà đất tại tòa.
>> Xem thêm: Dịch vụ tư vấn và khởi kiện tranh chấp thừa kế đất đai
Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong quan hệ thừa kế là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Dù là tranh chấp về di chúc, quyền thừa kế, hay phân chia di sản nhà đất, mỗi vụ việc đều đòi hỏi sự am hiểu pháp luật. Hy vọng rằng, bài viết này bạn đọc sẽ có thêm kiến thức và công cụ cần thiết để giải quyết các tranh chấp thừa kế. Hãy liên hệ 1900636387 để được Chuyên tư vấn luật hỗ trợ pháp lý.
