QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TRONG MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP CỤ THỂ (PHẦN 1)

04 /112017

QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TRONG MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP CỤ THỂ (PHẦN 1)

Một số trường hợp cụ thể về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng như sau:

1. Bồi thường trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng

Phòng vệ chính đáng được hiểu là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên. Phòng vệ chính đáng không phải là hành vi chịu sự điều chỉnh của pháp luật hình sự và pháp luật dân sự về bồi thường thiệt hại.

Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi phải chịu sự điều chỉnh của pháp luật hình sự và có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho nạn nhân.

Theo quy định tại Điều 594 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS 2015), người gây thiệt hại do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải bồi thường cho người bị thiệt hại.

2. Trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết

Tình thế cấp thiết theo quy định tại Khoản 1 Điều 171 BLDS 2015, là tình thế của người vì muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa trực tiếp lợi ích công cộng, quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người khác mà không còn cách nào khác là phải có hành động gây một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn chặn.

Căn cứ Điều 595 BLDS 2015, trong trường hợp thiệt hại xảy ra do vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết thì người gây thiệt hại phải bồi thường phần thiệt hại xảy ra do vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết cho người bị thiệt hại. Đồng thời, người đã gây ra tình thế cấp thiết dẫn đến thiệt hại xảy ra cũng phải bồi thường thiệt hại cho người bị thiệt hại.

3. Thiệt hại do người dùng chất kích thích gây ra

Theo Điều 596 BLDS 2015, người do uống rượu hoặc do dùng chất kích thích khác mà lâm vào tình trạng mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi, gây thiệt hại cho người khác thì phải bồi thường. Trong trường hợp một người cố ý dùng rượu hoặc chất kích thích khác làm cho người khác lâm vào tình trạng mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi mà gây thiệt hại thì phải bồi thường cho người bị thiệt hại.

4. Thiệt hại do người của pháp nhân gây ra

Theo đó, một tổ chức được xem là pháp nhân khi thỏa mãn các điều kiện được quy định tại Điều 74 BLDS 2015 như sau:

- Được thành lập theo quy định của BLDS 2015 và các luật khác có liên quan như Luật Doanh nghiệp 2014, Luật Đầu tư 2014....

- Pháp nhân phải có cơ quan điều hành. Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân.

- Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;

- Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.

Khái niệm “Người của pháp nhân” được hiểu là bất cứ thành viên nào của pháp nhân. Thành viên này có thể được pháp nhân tuyển dụng vào làm việc theo các quan hệ hợp đồng dài hạn, ngắn hạn, đang trong thời gian thử việc…

Căn cứ Điều 597 BLDS 2015, pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao; nếu pháp nhân đã bồi thường thiệt hại thì có quyền yêu cầu người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật.

5. Thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra

Khái niệm “Người thi hành công vụ” đến nay vẫn còn khá nhiều điểm mâu thuẫn. Theo Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 208/2013/NĐ-CP quy định các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi chống người thi hành công vụ thì “Người thi hành công vụ là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân được cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ nhằm phục vụ lợi ích của Nhà nước, nhân dân và xã hội”. Trong khi đó, Khoản 1 Điều 3 Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước 2009 (có hiệu lực tới 30/06/2018) lại quy định: “Người thi hành công vụ là người được bầu cử, phê chuẩn, tuyển dụng hoặc bổ nhiệm vào một vị trí trong cơ quan nhà nước để thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính, tố tụng, thi hành án hoặc người khác được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thực hiện nhiệm vụ có liên quan đến hoạt động quản lý hành chính, tố tụng, thi hành án.”

Qua hai khái niệm trên, chúng ta có thể nhận thấy Nghị định 208 đã đưa “viên chức” vào nhóm “người thi hành công vụ”. Điều này kéo theo khá nhiều hệ lụy khi nhóm viên chức như bác sĩ chữa bệnh trong các bệnh viện công, giáo viên dạy học trong các trường công lập… đều được hiểu là người đang thi hành công vụ…

Theo Điều 598 BLDS 2015, nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra theo quy định của Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn miễn phí, nếu bạn có bất kì thắc mắc hay câu hỏi nào, chúng tôi sẽ sẵn sàng tư vấn và giải đáp.