Chế độ thai sản là quyền lợi cơ bản được quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội để đảm bảo thu nhập và sức khỏe cho người lao động khi mang thai, sinh con. Năm 2025 đánh dấu nhiều thay đổi tích cực về mức hưởng và thời gian nghỉ thai sản, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đến sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Nắm rõ các quy định mới sẽ giúp người lao động chủ động thực hiện quyền lợi của mình. Hãy cùng tìm hiểu những thông tin chi tiết về chế độ thai sản năm 2025 qua bài viết dưới đây.
Mục Lục
Những thay đổi chính trong chế độ thai sản từ ngày 01/7/2025
Những điểm mới trong chế độ thai sản từ 1/7/2025 theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (viết tắt LBHXH):
- Mở rộng đối tượng hưởng chế độ thai sản, bao gồm các đối tượng mới như viên chức quốc phòng, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
- Điều kiện hưởng chế độ thai sản được bổ sung, như lao động nữ mang thai hộ, lao động nữ sinh con phải nghỉ việc để điều trị vô sinh.
- Tăng số ngày nghỉ việc để đi khám thai từ 1 ngày lên 2 ngày mỗi lần.
- Áp dụng chế độ thai sản cho mọi trường hợp phá thai, thay vì chỉ đối với phá thai bệnh lý.
- Thay đổi số tuần tuổi của thai để tính thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản Trường hợp được nghỉ việc 40 ngày nếu thai từ đủ 13 tuần tuổi đến dưới 22 tuần tuổi (hiện nay là từ 13 tuần tuổi đến dưới 25 tuần tuổi). Trường hợp được nghĩ việc 50 ngày nếu thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên (hiện nay là từ 25 tuần tuổi trở lên).
- Sử dụng mức tham chiếu để tính trợ cấp một lần khi sinh con, nhận con nuôi và mức hưởng cho một ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản, thay vì căn cứ vào mức lương cơ sở.
Các điểm mới này nhằm mở rộng đối tượng và nâng cao mức hưởng chế độ thai sản, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người lao động.
Điều kiện hưởng chế độ thai sản
Tùy vào đối tượng hưởng chế độ thai sản mà điều kiện hưởng sẽ khác nhau.
Các đối tượng được hưởng chế độ thai sản khi thuộc trường hợp:
- Lao động nữ mang thai;
- Lao động nữ sinh con;
- Lao động nữ mang thai hộ;
- Lao động nữ nhờ mang thai hộ;
- Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi;
- Người lao động sử dụng các biện pháp tránh thai mà các biện pháp đó phải được thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;
- Lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có vợ sinh con, vợ mang thai hộ sinh con.
Tuy nhiên, đối với những trường hợp này phải đảm bảo điều kiện nhất định.
Đối với người lao động là nữ sinh con, mang thai hộ, nhờ mang thai hộ và nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Thời gian đóng bảo hiểm bắt buộc phải từ 06 tháng trở lên trong thời hạn 12 tháng liền kề. Thời gian được tính từ:
- Trước khi sinh con.
- Trước nhận con khi nhờ mang thai hộ.
- Trước khi nhận con nuôi dưới 06 tháng.
Đối tượng nữ sinh con và nữ mang thai hộ đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thuộc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thì phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con.
Cơ sở pháp lý Điều 50 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Quyền lợi của người lao động khi nghỉ thai sản
Thời gian nghỉ thai sản
Chế độ khi sinh con. Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng. Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ 02 trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng.
Chế độ thai sản đối với lao động nam. Lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản với thời gian như sau:
- 05 ngày làm việc;
- 07 ngày làm việc khi vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi;
- Trường hợp vợ sinh đôi thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi;
- Trường hợp vợ sinh đôi phải phẫu thuật thì được nghỉ 14 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên phải phẫu thuật thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
Cơ sở pháp lý: Điều 51, 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Mức hưởng trợ cấp thai sản
Trợ cấp thai sản một tháng của người lao động bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ bảo hiểm xã hội bắt buộc gần nhất trước khi nghỉ hưởng chế độ thai sản.
Người lao động đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc chưa đủ 6 tháng thì trợ cấp thai sản của người lao động là mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của các tháng đã đóng.
Trợ cấp thai sản một ngày đối với trường hợp quy định tại Điều 51 và khoản 2 Điều 53 LBHXH được tính bằng trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày.
Trợ cấp thai sản khi sinh con, nhận con khi nhờ mang thai hộ hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi được tính theo mức trợ cấp thai sản quy định tại khoản 1 Điều này, trường hợp có ngày lẻ hoặc trường hợp quy định tại Điều 52 và Điều 57 LBHXH thì mức trợ cấp mỗi ngày được tính bằng mức trợ cấp thai sản một tháng chia cho 30 ngày.
Trợ cấp thai sản của lao động nữ mang thai hộ, lao động nữ nhờ mang thai hộ được thực hiện theo quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này và được tính trên cơ sở mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Điều này trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản của lao động nữ mang thai hộ, lao động nữ nhờ mang thai hộ.
Cơ sở pháp lý: Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Các quyền lợi khác
Ngoài các quyền được hưởng chế độ thai sản nêu trên thì người lao động còn được hưởng các chế độ:
Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản. Trong thời gian 30 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản mà sức khỏe chưa được phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức khỏe, phục hồi sức khỏe.
Chế độ thai sản khi khám thai. Lao động nữ mang thai được nghỉ việc để đi khám thai tối đa 05 lần. Mỗi lần không quá 02 ngày. Thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi khám thai được tính theo ngày làm việc. Ngày này không kể ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ hằng tuần.
Cơ sở pháp lý: Điều 51, 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Thủ tục hưởng chế độ thai sản
Thủ tục hưởng chế độ thai sản được thực hiện các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ hưởng chế độ thai sản. Bộ hồ sơ bao gồm:
- Bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh.
- Hoặc bản sao giấy chứng sinh của con.
Ngoài các giấy tờ này, tùy trường hợp mà cần giấy tờ khác theo quy định tại Điều 61 LBHXH.
Bước 2: Nộp hồ sơ đến người sử dụng lao động. Thời gian nộp hồ sơ là chậm nhất 45 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản. Ngoài ra, người lao động có thể nộp trực tiếp đến bảo hiểm xã hội trong trường hợp thôi việc trước:
- Sinh con.
- Nhận con khi nhờ mang thai hộ.
- Nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi.
- Không còn người sử dụng lao động.
Bước 3: Người sử dụng lao động lập danh sách và hồ sơ gửi cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
Bước 4: Giải quyết hồ sơ bảo hiểm xã hội. Cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết trong thời hạn:
- 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người sử dụng lao động.
- 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người lao động.
Trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Cơ sở pháp lý: Điều 62 LBHXH 2024.
>> Xem thêm: Thủ tục hưởng chế độ thai sản cho người tham gia bảo hiểm
Dịch vụ tư vấn và hướng dẫn thủ tục hưởng chế độ thai sản
Luật sư Chuyên tư vấn luật cung cấp dịch vụ pháp lý liên quan chế độ thai sản như sau:
- Tư vấn chi tiết các chính sách, quy định về chế độ thai sản theo Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành
- Hướng dẫn cụ thể điều kiện, đối tượng được hưởng chế độ thai sản
- Cung cấp thông tin đầy đủ về thời gian nghỉ thai sản theo quy định
- Tính toán chính xác mức hưởng trợ cấp thai sản
- Hỗ trợ chuẩn bị và hoàn thiện hồ sơ đề nghị hưởng chế độ thai sản
- Kiểm tra tính hợp lệ của các giấy tờ, chứng từ trong hồ sơ
- Giải đáp mọi thắc mắc về quy trình, thủ tục hưởng chế độ
- Theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ tại cơ quan bảo hiểm xã hội
- Cập nhật thường xuyên các thay đổi trong chính sách thai sản
- Hỗ trợ giải quyết vướng mắc phát sinh trong quá trình thụ lý hồ sơ
>>Xem thêm: Tư vấn quy định về hưởng chế độ thai sản khi mang thai
Với những cải thiện trong chế độ thai sản, quyền lợi của người lao động được đảm bảo tốt hơn. Người lao động và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật, tìm hiểu và thực hiện đúng quy định. Hi vọng những thông tin trên giúp bạn hiểu rõ và áp dụng hiệu quả chế độ thai sản mới. Hãy liên hotline 1900636387 để được tư vấn pháp lý. Chuyên tư vấn luật sẽ hỗ trợ tốt nhất cho quý khách về thủ tục hưởng chế độ thai sản.
