Hoàn cảnh cơ bản của hợp đồng thay đổi thì xử lý thế nào là hợp lý nhất? Hậu quả pháp lý cũng như việc giải quyết tranh chấp khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong thực hiện hợp đồng sẽ như thế nào. Bài viết sau đây sẽ tư vấn cho các bạn biết những vấn đề pháp lý cần thiết hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản.

Hoàn cảnh cơ bản của hợp đồng thay đổi thì xử lý thế nào

Hoàn cảnh cơ bản của hợp đồng thay đổi thì xử lý thế nào?

>> Xem thêm: Quy định pháp luật tổng quan về hợp đồng dân sự

Hoàn cảnh thực hiện hợp đồng được xem là thay đổi cơ bản khi nào?

Theo khoản 1 Điều 420 BLDS 2015 Hoàn cảnh thay đổi cơ bản khi có đủ các điều kiện sau đây:

  • Sự thay đổi hoàn cảnh do nguyên nhân khách quan xảy ra sau khi giao kết hợp đồng. Sự thay đổi hoàn cảnh thực hiện hợp đồng phải có tính khách quan, tức là không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của các bên trong hợp đồng. Ví dụ: bão, lũ, cháy…Điều kiện này có điểm tương đồng với các sự kiện được coi là “bất khả kháng”.
  • Tại thời điểm giao kết hợp đồng, các bên không thể lường trước được về sự thay đổi hoàn cảnh. Nghĩa là, sự thay đổi của hoàn cảnh nằm ngoài ý chí và khả năng tính toán trước của các bên.
  • Hoàn cảnh thay đổi lớn đến mức nếu như các bên biết trước thì hợp đồng đã không được giao kết hoặc được giao kết nhưng với nội dung hoàn toàn khác
  • Việc tiếp tục thực hiện hợp đồng mà không có sự thay đổi nội dung hợp đồng sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên; Thiệt hại nghiêm trọng được đề cập ở đây được hiểu là nếu thiệt hại xảy ra, thì một trong các bên không đạt được mục đích giao kết hợp đồng.
  • Bên có lợi ích bị ảnh hưởng đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết trong khả năng cho phép, phù hợp với tính chất của hợp đồng mà không thể ngăn chặn, giảm thiểu mức độ ảnh hưởng đến lợi ích. Đây là quy định nhằm xác định nghĩa vụ của bên bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của hoàn cảnh thực hiện hợp đồng. Nếu như bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu chấm dứt hoặc sửa đổi hợp đồng thì bản thân họ cũng có nghĩa vụ ngăn chặn, giảm thiểu mức độ ảnh hưởng của sự thay đổi hoàn cảnh đến lợi ích của mình. Khi bên có lợi ích bị ảnh hưởng đưa ra yêu cầu chấm dứt hoặc thay đổi nội dung của hợp đồng thì phải chứng minh đầy đủ các điều kiện, đặc biệt phải chứng minh mình đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết mà vẫn không thể ngăn chặn, giảm thiểu mức độ ảnh hưởng đến lợi ích từ sự thay đổi đó.

Hậu quả pháp lý khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong thực hiện hợp đồng

Khoản 2 Điều 420 BLDS 2015 quy định rằng trong trường hợp hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bên kia đàm phán lại hợp đồng trong một thời hạn hợp lý. Khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản xảy ra, BLDS 2015 đã ghi nhận và trao quyền đàm phán lại hợp đồng cho bên có lợi ích bị ảnh hưởng. Khi đó bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bên còn lại sửa đổi các điều khoản trong hợp đồng cho phù hợp với thực tế và cân bằng lợi ích của hai bên.

Mặt khác, pháp luật không quy định thời gian cụ thể để các bên đàm phán lại hợp đồng, chỉ khi các bên không đạt được sự thỏa thuận thì mới nhờ Tòa án can thiệp, tức là các bên phải nỗ lực đàm phán, thỏa thuận chỉnh sửa, bổ sung điều khoản hợp đồng cho phù hợp với hoàn cảnh mới, chỉ khi nào các bên không đạt được sự thống nhất thì mới được nhờ Tòa án giải quyết.

Sửa đổi hay chấm dứt hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

Khi giải quyết tranh chấp tại Tòa án thì Tòa án chỉ được quyết định việc sửa đổi hợp đồng trong trường hợp việc chấm dứt hợp đồng sẽ gây thiệt hại lớn hơn so với các chi phí để thực hiện hợp đồng. Do đó, việc xác định hướng xử lý hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản là sửa đổi hợp đồng hay chấm dứt hợp đồng hoàn toàn phụ thuộc vào việc xác định thiệt hại của Tòa án giải quyết. Quy định này đặt ra gánh nặng trong việc áp dụng thực tế, bởi việc xác định thiệt hại “trong trường hợp chấm dứt hợp đồng” và xác định “chi phí để thực hiện hợp đồng” là các vấn đề hết sức phức tạp và khó khăn, không phải người xét xử nào cũng có đủ hiểu biết và trình độ để tính toán, đặc biệt là với các hợp đồng trong các lĩnh vực có tính đặc thù cao như kỹ thuật, công nghệ thông tin,…

Sửa đổi hay chấm dứt hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

Sửa đổi hay chấm dứt hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

Nghĩa vụ các bên được giải quyết như thế nào?

Khoản 2 Điều 420 BLDS năm 2015 quy định bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bên kia đàm phán lại hợp đồng trong một thời hạn hợp lý. Tuy nhiên, bên nhận được lời yêu cầu đàm phán lại có nghĩa vụ phải đàm phán lại hay không thì luật lại không quy định rõ.

Ngoài ra, theo khoản 4 Điều 420 BLDS năm 2015 quy định trong quá trình đàm phán sửa đổi, chấm dứt hợp đồng, Tòa án giải quyết vụ việc, các bên vẫn phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ của mình theo hợp đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Như vậy, cho đến khi có phương án giải quyết hợp đồng cuối cùng thì các bên vẫn phải thực hiện nghĩa vụ của mình theo như hợp đồng.

Giải quyết tranh chấp khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng

Với cơ chế ưu tiên sự tự thỏa thuận giữa các bên của Bộ luật dân sự, khoản 3 Điều 420 Bộ luật dân sự 2015 quy định điều kiện để có thể yêu cầu Tòa án can thiệp giải quyết yêu cầu khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng là trên cơ sở thỏa thuận về việc sửa đổi hợp đồng không thành công.

Giải quyết tranh chấp khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng

Giải quyết tranh chấp khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hợp đồng

Theo điểm b khoản 3 Điều 420 BLDS năm 2015 quy định thì Tòa án sẽ ưu tiên hướng giải quyết là chấm dứt hợp đồng bởi luật quy định trường hợp duy nhất để sửa đổi hợp đồng là chỉ khi việc chấm dứt hợp đồng sẽ gây thiệt hại lớn hơn so với các chi phí để thực hiện hợp đồng nếu được sửa đổi.

Trên đây là bài viết tư vấn về Hoàn cảnh cơ bản của hợp đồng thay đổi thì xử lý thế nào. Nếu quý khách còn có thắc mắc liên quan đến vấn đề này hoặc cần hỗ trợ TƯ VẤN LUẬT DÂN SỰ, hãy liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE 1900.63.63.87 để được hỗ trợ và tư vấn.

Scores: 4.5 (12 votes)

  Hotline: 1900.63.63.87