Hàng hóa bị hư hỏng khi vận chuyển: Ai chịu trách nhiệm?

Hàng hóa bị hư hỏng khi vận chuyển gây thiệt hại không nhỏ cho cả người gửi và người nhận. Thực tế cho thấy, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Mỗi trường hợp sẽ do nguyên nhân và lỗi khác nhau. Vì vậy việc xác định ai có trách nhiệm đối với hàng hóa hư hỏng vô cùng quan trọng. Bài viết này Chuyên tư vấn luật sẽ làm rõ nội dung này.  

Một số nguyên nhân hàng hóa hư hỏng khi vận chuyển

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hàng hóa bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến nhất:

• Đóng gói không đúng cách là nguyên nhân hàng đầu gây hư hỏng hàng hóa. Việc sử dụng vật liệu đóng gói không phù hợp, đóng gói quá lỏng lẻo hoặc quá chặt đều có thể dẫn đến hàng hóa bị va đập, trầy xước, móp méo hoặc vỡ.
• Thiếu các biện pháp bảo vệ đối với các mặt hàng dễ vỡ, dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ hoặc độ ẩm, việc thiếu các biện pháp bảo vệ như sử dụng xốp, giấy bọt khí, màng co hoặc các vật liệu cách nhiệt, chống ẩm có thể gây ra hư hỏng nghiêm trọng.
• Trong quá trình vận chuyển, hàng hóa có thể bị va đập, rung lắc do đường xóc, phanh gấp hoặc các tác động ngoại lực khác. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với các mặt hàng dễ vỡ hoặc dễ bị biến dạng.
• Việc xếp dỡ hàng hóa không đúng cách, chẳng hạn như xếp chồng quá cao, xếp lẫn lộn các loại hàng hóa khác nhau hoặc sử dụng thiết bị nâng hạ không phù hợp, có thể gây ra hư hỏng cho hàng hóa.
• Nhiệt độ cao, độ ẩm cao, mưa bão hoặc các yếu tố thời tiết khắc nghiệt khác có thể gây ra hư hỏng cho hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng thực phẩm, đồ điện tử hoặc các mặt hàng dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường.
• Hàng hóa đã bị hư hỏng trước khi vận chuyển, quá trình vận chuyển có thể làm cho tình trạng hư hỏng trở nên nghiêm trọng hơn.

Trách nhiệm bồi thường hàng hóa hư hỏng trong vận chuyển 

Căn cứ Điều 541 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

Bên vận chuyển phải bồi thường thiệt hại cho bên thuê vận chuyển nếu để tài sản bị mất hoặc hư hỏng. Trừ trường hợp bên thuê vận chuyển trông coi tài sản mà tài sản bị mất, hư hỏng thì không được bồi thường.

Bên thuê vận chuyển phải bồi thường thiệt hại cho bên vận chuyển và người thứ ba về thiệt hại do tài sản vận chuyển có tính chất nguy hiểm, độc hại mà không có biện pháp đóng gói, bảo đảm an toàn trong quá trình vận chuyển.

Trường hợp bất khả kháng dẫn đến tài sản vận chuyển bị mất, hư hỏng hoặc bị hủy hoại trong quá trình vận chuyển thì bên vận chuyển không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

>> Xem thêm: Những điểm cần lưu ý về chuyển giao rủi ro khi ký kết hợp đồng mua bán hàng hóa

Giải quyết tranh chấp hàng hóa hư hỏng khi vận chuyển

Để giải quyết tranh chấp bồi thường thiệt hại khi hàng hóa hư hỏng các bên có thể lựa chọn một trong các phương thức:

Thương lượng: Các bên thỏa thuận trên tinh thần thiện chí cùng hợp tác để giải quyết tranh chấp. 

Hòa giải thương mại: Hòa giải thương mại là một phương thức giải quyết tranh chấp hiệu quả và linh hoạt. Hòa giải tạo cơ hội cho các bên đối thoại và tìm kiếm giải pháp chung, giúp duy trì mối quan hệ kinh doanh trong tương lai. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các đối tác kinh doanh lâu năm. 

Trọng tài thương mại: Nếu các bên có thỏa thuận giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại. Việc thỏa thuận phải lập văn bản và ghi nhận rõ trung tâm trọng tài có thẩm quyền. Điều khoản về thỏa thuận trọng tài có thể ghi nhận trong hợp đồng hoặc bằng văn bản riêng. 

Tòa án: Tòa án là cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp bồi thường thiệt hại do hàng hóa hư hỏng. Theo đó, người khởi kiện cần chuẩn bị hồ sơ theo quy định và nộp đến Tòa án có thẩm quyền để được tiếp nhận giải quyết. 

>> Xem thêm: Hàng hóa bị hư hại trên đường vận chuyển trách nhiệm thuộc về ai 

Câu hỏi thường gặp hư hỏng hàng hóa khi vận chuyển

Làm thế nào để chứng minh hàng hóa bị hư hỏng do lỗi của bên vận chuyển?

Cần thu thập các chứng cứ như: 

• Biên bản giao nhận hàng hóa.
• Hình ảnh/video ghi lại tình trạng hư hỏng
• Hóa đơn sửa chữa/thay thế, và các tài liệu liên quan đến quá trình vận chuyển.

Bên thuê vận chuyển có phải chịu trách nhiệm nếu hàng hóa bị hư hỏng do lỗi của nhà sản xuất?

Trong trường hợp này, bên thuê vận chuyển có thể yêu cầu nhà sản xuất bồi thường thiệt hại. Tuy nhiên, trách nhiệm của bên vận chuyển chỉ giới hạn trong phạm vi quá trình vận chuyển.

Hợp đồng vận chuyển cần có những điều khoản gì để bảo vệ quyền lợi của các bên?

Hợp đồng cần quy định rõ: thông tin hàng hóa, phương thức vận chuyển, trách nhiệm của các bên, điều khoản bồi thường thiệt hại, và các trường hợp miễn trừ trách nhiệm.

Bảo hiểm hàng hóa có vai trò gì trong trường hợp hàng hóa bị hư hỏng?

Bảo hiểm hàng hóa giúp giảm thiểu rủi ro tài chính cho các bên khi xảy ra hư hỏng, mất mát trong quá trình vận chuyển. Công ty bảo hiểm sẽ bồi thường thiệt hại theo điều khoản của hợp đồng bảo hiểm.

Trọng tài thương mại có ưu điểm gì so với kiện tụng tại tòa án?

Trọng tài thương mại có tính linh hoạt cao, thủ tục nhanh gọn, và đảm bảo tính bảo mật. Phán quyết của trọng tài có giá trị thi hành như bản án của tòa án.

Khi khởi kiện tại tòa án, cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Cần chuẩn bị: đơn khởi kiện, căn cước công dân, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (nếu có), hợp đồng vận chuyển, biên bản giao nhận hàng hóa, và các chứng cứ liên quan.

Có thể thỏa thuận mức bồi thường thiệt hại thấp hơn giá trị thực tế của hàng hóa bị hư hỏng không?

Các bên có thể thỏa thuận mức bồi thường. Nhưng phải tự nguyện và không trái với quy định của pháp luật.

Nếu hàng hóa bị hư hỏng do sự cố bất khả kháng, bên vận chuyển có được miễn trừ hoàn toàn trách nhiệm không?

Theo khoản 3 điều 541 Bộ luật Dân sự 2015 trường hợp bất khả kháng dẫn đến tài sản vận chuyển bị mất, hư hỏng hoặc bị hủy hoại trong quá trình vận chuyển thì bên vận chuyển không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

Trong trường hợp hàng hóa bị hư hỏng do lỗi kết hợp của cả bên vận chuyển và bên thuê vận chuyển, trách nhiệm bồi thường được phân chia như thế nào?

Trách nhiệm bồi thường sẽ được phân chia dựa trên mức độ lỗi của mỗi bên, theo thỏa thuận của các bên hoặc quyết định của tòa án/trọng tài.

Trong trường hợp hàng hóa bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển quốc tế, luật nào sẽ được áp dụng?

Luật áp dụng sẽ phụ thuộc vào các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Cũng như các điều khoản trong hợp đồng vận chuyển quốc tế.

Luật sư tư vấn trách nhiệm khi hàng hóa bị hư hỏng khi vận chuyển

Chuyên tư vấn luật cung cấp dịch vụ pháp lý:

• Tư vấn quy định về hợp đồng vận chuyển hàng hóa.
• Tư vấn xác định lỗi của các bên việc hàng hóa hủ hỏng.
• Tư vấn trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hàng hóa hư hỏng trong vận chuyển. 
• Tư vấn hướng dẫn yêu cầu bồi thường khi hàng hóa hư hỏng.
• Soạn thảo các thông báo, văn bản liên quan yêu cầu bồi thường thiệt hại.
• Tư vấn phương án giải quyết tranh chấp vận chuyển hàng hóa. 
• Cung cấp dịch vụ khởi kiện giải quyết tranh chấp hàng hóa hủ hỏng.

Việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại cần được thực hiện một cách khách quan. Căn cứ trên các quy định của pháp luật và thỏa thuận giữa các bên. Hãy liên hệ 1900636387 để được tư vấn hỗ trợ bởi Chuyên tư vấn luật.