Thẩm quyền điều tra hình sự của công an xã từ 1/7/2025 là vấn đề mà nhiều Quý khách hàng quan tâm. Việc xác định đúng thẩm quyền điều tra của Công an cấp xã là việc hết sức cần thiết. Bài viết này Chuyên tư vấn luật sẽ phân tích chi tiết thẩm quyền và phạm vị điều tra hình sự của công an xã.
Mục Lục
Cơ chế phân công
Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh có thẩm quyền phân công hoặc ủy quyền bằng văn bản cho Điều tra viên là Trưởng Công an cấp xã thực hiện thụ lý, giải quyết đối với nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra vụ án hình sự về tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã.
Điều này có nghĩa là thẩm quyền của Trưởng Công an cấp xã không phải là đương nhiên mà phải được ủy quyền một cách hợp pháp. Văn bản ủy quyền này phải được gửi ngay đến Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền để giám sát theo đúng quy định của pháp luật.
Phạm vi được phân công áp dụng đối với tội phạm ít nghiêm trọng và nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã.
Cơ sở pháp lý: Khoản 1 Điều 6 Thông tư liên tịch 04/2025/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC
Thẩm quyền tiếp nhận phân công
Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh chỉ có thể ủy quyền, phân công cho Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng Công an cấp xã; trường hợp khi Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng Công an cấp xã vắng mặt hoặc đối với Công an cấp xã chưa có Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng Công an cấp xã thì có thể ủy quyền, phân công cho Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Phó Trưởng Công an cấp xã để tiến hành thụ lý, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra vụ án hình sự về tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã.
Đối với nguồn tin về tội phạm, vụ án hình sự về tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn nhiều xã, phường, đặc khu thì Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra (hoặc Phó Thủ trưởng được ủy quyền) có thể phân công Điều tra viên là Trưởng Công an cấp xã của một trong các xã, phường, đặc khu xảy ra tội phạm giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra vụ án hình sự.
Như vậy, đối với Công an cấp xã thì thẩm quyền tiếp nhận các công việc được Thủ trưởng cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh phân công nêu trên chỉ thuộc về Trưởng Công an xã hoặc Phó Công an xã.
Cơ sở pháp lý: Khoản 1, 6 Điều 6 Thông tư liên tịch 04/2025/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC.
Phạm vi điều tra và các quyền được giao thêm khác
Phạm vi điều tra của Công an cấp xã được quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 6 Thông tư liên tịch 04/2025/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC như sau:
Điều tra viên là Trưởng Công an cấp xã được thực hiện toàn bộ hoặc một trong các hoạt động sau đây:
- Trưng cầu giám định chất ma túy đối với các vụ liên quan đến các hành vi phạm tội về ma túy; trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản trong các vụ tai nạn giao thông, cố ý gây thương tích, trộm cắp tài sản, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản;
- Giữ người trong trường hợp khẩn cấp;
- Bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp;
- Tạm giữ người;
- Khám nghiệm hiện trường;
- Khám xét, khám xét trong trường hợp khẩn cấp.
Trình tự thủ tục điều tra của công an xã
Quy trình điều tra vụ án hình sự của công an xã thực hiện theo quy định Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017, 2025 (BLTTHS). Quy trình này được thực hiện như sau:
Bước 1: Tiếp nhận nguồn tin tội phạm, tố giác tội phạm
Sau khi nhận được nguồn tin, tố giác tội phạm Công an xã tiếp hành ghi nhận sự việc và ghi vào sổ nhận đơn theo quy định Điều 145 BLTTHS.
Bước 2: Xác minh nguồn tin về tội phạm
Trong trường hợp vụ việc thuộc thẩm quyền được phân công giải quyết của Công an xã thì tiến hành các hoạt động xác minh như: Thu thập thông tin, tài liệu, đồ vật từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để kiểm tra, xác minh nguồn tin; Khám nghiệm hiện trường;… theo quy định.
Bước 3: Ra quyết định giải quyết nguồn tin về tội phạm
Trong 20 ngày kể từ ngày nhận được nguồn tin về tội phạm, Công an xã có thẩm quyền ra một trong các quyết đinh: Quyết định khởi tố vụ án hình sự; Quyết định không khởi tố vụ án hình sự; Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
Lưu ý: Công an xã chỉ thực hiện đối với tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn xã được phân công theo ủy quyền.
Bước 4: Tiến hành thủ tục điều tra vụ án
Sau khi có quyết định khởi tố vụ án, công an xã tiến hành thủ tục điều tra cần thiết để làm rõ sự thật vụ án. Các hoạt động điều tra được thực hiện theo quy định từ Chương X đến XVI BLTTHS. Các hoạt động cụ thể như: Lấy lời khai; hỏi cung, đối chất; khám nghiệm hiện trường; ra quyết định khởi tố bị can,…
Kết thúc giai đoạn điều tra, Công an xã báo cáo kết quả điều tra cho cơ quan phân quyền theo quy định.
>>> Xem thêm: Thời hạn điều tra vụ án hình sự khoảng bao lâu
Dịch vụ luật sư tư vấn về thẩm quyền điều tra hình sự
Chuyên tư vấn luật cung cấp dịch vụ tư vấn về thẩm quyền điều tra hình sự, bao gồm:
- Hỗ trợ xác định chính xác cơ quan nào có thẩm quyền điều tra vụ án hình sự
- Hướng dẫn thu thập các tài liệu, chứng cứ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong vụ án hình sự.
- Thực hiện các thủ tục kiến nghị, khiếu nại, tố cáo để bảo vệ quyền và lợi ích khách hàng trong vụ án hình sự.
- Tư vấn tố giác, trình báo hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.
- Tham gia bào chữa cho bị can trong vụ án hình sự.
- Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự trong vụ án hình sự.
- Tư vấn các vấn đề liên quan trong vụ án.
Quý khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm hiệu quả của dịch vụ do đội ngũ luật sư của chúng tôi cung cấp.
Câu hỏi thường gặp về thẩm quyền điều tra hình sự của công an xã
Dưới đây là các thắc mắc thường gặp về thẩm quyền điều tra hình sự của công an xã.
Có thể Ủy thác điều tra vụ án hình sự không?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 171 của Bộ luật tố tụng hình sự 2015, sửa đổi 2025, Khi cần thiết, Cơ quan điều tra ủy thác cho Cơ quan điều tra khác tiến hành một số hoạt động điều tra. Quyết định ủy thác điều tra phải ghi rõ yêu cầu và gửi cho Cơ quan điều tra được ủy thác, Viện kiểm sát có thẩm quyền thực hành quyền công tố, kiểm sát đối với hoạt động điều tra được ủy thác.
Không đồng ý với kết luận điều tra của cơ quan công an có thể khiếu nại không?
Bản kết luận điều tra của cơ quan điều tra có thể bị khiếu nại khi có căn cứ cho rằng quyết định trái pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị xâm phạm.
Cơ sở pháp lý: Khoản 1 Điều 469, Điều 470 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015
Thời hiệu khiếu nại khi không không đồng ý với kết luận điều tra là bao lâu ?
Thời hiệu khiếu nại trong tố tụng hình sự được quy định chặt chẽ tại Điều 471 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015. Theo đó, thời hiệu khiếu nại là 15 ngày kể từ ngày người khiếu nại nhận được hoặc biết được quyết định, hành vi tố tụng vi phạm pháp luật.
Trường hợp vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan mà người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại đúng thời hiệu thì thời đó không tính vào thời hiệu khiếu nại theo quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Thời hạn điều tra bổ sung vụ án hình sự
KẾT LUẬN
Việc xác định rõ thẩm quyền điều tra vụ án hình sự của công an xã đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính hiệu quả, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Nếu quý bạn đọc còn bất kỳ thắc mắc liên quan nào hoặc có nhu cầu sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn vui lòng liên hệ với Chuyên tư vấn luật qua 1900.63.63.87 để được hỗ trợ kịp thời.
