Điều kiện để được hưởng án treo được quy định trong Bộ luật Hình sự. Án treo đóng vai trò như một cơ chế linh hoạt. Vừa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Vừa mở ra cơ hội cho người phạm tội tái hòa nhập cộng đồng. Bài viết này Chuyên tư vấn luật sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ về quy định này.
Mục Lục
Án treo là gì? Ai quyết định cho hưởng án treo?
Án treo là một biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện. Thay vì phải chấp hành hình phạt tù, người phạm tội được ở nhà, đi làm, sinh hoạt bình thường. Nhưng phải tuân thủ một số quy định.
Đây là một biện pháp nhân đạo của pháp luật. Tạo cơ hội cho người phạm tội sửa chữa sai lầm, đồng thời vẫn đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.
Tòa án là cơ quan duy nhất có thẩm quyền quyết định cho người phạm tội được hưởng án treo. Tòa án phải xem xét thận trọng, chặt chẽ các điều kiện để bảo đảm việc cho hưởng án treo đúng quy định của pháp luật.
>> Xem thêm: Tội nhận hối lộ có được hưởng án treo không
Các điều kiện để được hưởng án treo trong vụ án hình sự
Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về án treo hướng dẫn bởi Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP. Theo đó, người phạm tội được hưởng án treo khi đủ các điều kiện:
- Xử phạt tù không quá 03 năm.
- Căn cứ vào nhân thân tốt. Người bị xử phạt tù có nhân thân là ngoài lần phạm tội này, người phạm tội chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú, nơi làm việc.
- Có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trở lên. Trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Và không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự. Trường hợp có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự thì số tình tiết giảm nhẹ phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng từ 02 tình tiết trở lên. Trong đó có ít nhất 01 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.
- Có nơi cư trú rõ ràng hoặc nơi làm việc ổn định để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giám sát, giáo dục.
- Xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù nếu người phạm tội có khả năng tự cải tạo và việc cho họ hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội. Không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Tòa án sẽ xem xét người phạm tội đủ các điều kiện nêu trên để quyết định áp dụng án treo.
Những trường hợp không cho hưởng án treo
Điều 3 Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP quy định không cho hưởng án treo.
Thứ nhất, người phạm tội là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, côn đồ, dùng thủ đoạn xảo quyệt, có tính chất chuyên nghiệp, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi, cố ý gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Thứ hai, người thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn và đã bị các cơ quan tiến hành tố tụng truy nã hoặc yêu cầu truy nã. Trừ trường hợp đã ra đầu thú trước khi có quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Thứ ba, người được hưởng án treo phạm tội mới trong thời gian thử thách;
Thứ tư, người đang được hưởng án treo bị xét xử về một tội phạm khác thực hiện trước khi được hưởng án treo.
Thứ năm, người phạm tội bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội. Trừ một trong các trường hợp sau đây:
- Người phạm tội là người dưới 18 tuổi;
- Người phạm tội bị xét xử và kết án về 02 tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể.
Thứ sáu, người phạm tội 02 lần trở lên. Trừ một trong các trường hợp sau:
- Người phạm tội là người dưới 18 tuổi;
- Các lần phạm tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng;
- Các lần phạm tội, người phạm tội là người giúp sức trong vụ án đồng phạm với vai trò không đáng kể;
- Các lần phạm tội do người phạm tội tự thú.
Thứ bảy, người phạm tội thuộc trường hợp tái phạm, tái phạm nguy hiểm.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về án treo
Về hưởng án treo
Án treo có xóa án tích không?
Án treo không tự động xóa án tích. Người được hưởng án treo vẫn có án tích, và việc xóa án tích được thực hiện theo quy định của pháp luật về xóa án tích.
Người phạm tội có thể được hưởng án treo bao nhiêu lần?
Việc hưởng án treo bị hạn chế, đặc biệt với người tái phạm. Pháp luật có những điều khoản ngăn chặn việc lạm dụng án treo.
Có thể rút ngắn thời gian thử thách của án treo không?
Trong một số trường hợp nhất định, người được hưởng án treo có thể được xem xét rút ngắn thời gian thử thách nếu có thành tích cải tạo tốt.
Người được hưởng án treo có cần phải bồi thường thiệt hại cho nạn nhân không?
Người phạm tội còn phải bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra.
Về chấp hành án treo
Thời gian thử thách của án treo là bao lâu?
Thời gian thử thách của án treo thường bằng hai lần mức hình phạt tù đã tuyên. Thời gian có thể kéo dài từ 1 đến 5 năm.
Người được hưởng án treo có được phép ra khỏi nơi cư trú không?
Người được hưởng án treo phải tuân thủ các quy định về quản lý, giám sát của chính quyền địa phương. Việc ra khỏi nơi cư trú có thể bị hạn chế hoặc phải được sự cho phép.
Nếu vi phạm nghĩa vụ trong thời gian thử thách, người hưởng án treo bị xử lý thế nào?
Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
Điều gì xảy ra nếu người hưởng án treo phạm tội mới trong thời gian thử thách?
Người đó sẽ bị xét xử về tội phạm mới. Có thể bị buộc phải chấp hành cả hình phạt tù của bản án treo trước đó.
Người được hưởng án treo có được phép xuất cảnh ra nước ngoài không?
Việc xuất cảnh của người được hưởng án treo có thể bị hạn chế, và cần phải được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.
Trong thời gian án treo người được hưởng án treo có phải chịu sự quản lý của cơ quan nào?
Trong thời gian án treo người được hưởng án treo phải chịu sự quản lý của chính quyền địa phương nơi cư trú.
Luật sư tư vấn án treo theo quy định pháp luật hình sự
Chuyên tư vấn luật cung cấp dịch vụ luật sư hỗ trợ pháp lý:
- Tư vấn quy định về trách nhiệm hình sự cho tội danh cụ thể.
- Tư vấn hình phạt trong quy định pháp luật hình sự.
- Tư vấn tình tiết tặng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
- Tư vấn điều kiện và thủ tục để hưởng án treo theo quy định.
- Tư vấn thời gian bắt đầu án treo, trường hợp không được cho hưởng án treo.
- Dịch vụ bào chữa theo hướng án treo cho bị cáo.
>> Xem thêm: Cách xin hưởng án treo trong vụ án hình sự
Án treo không chỉ là sự khoan hồng, mà còn là cải tạo của người phạm tội. Để được hưởng án treo, người phạm tội phải đáp ứng một loạt các điều kiện nghiêm ngặt. Từ mức độ của tội phạm, đến khả năng tự cải tạo và không gây nguy hiểm cho xã hội. Hãy liên hệ 1900636387 để được Chuyên tư vấn luật hỗ trợ pháp lý.
