Xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính: Thủ tục

Xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính là một trong những hoạt động thu thập chứng cứ quan trọng nhằm đảm bảo việc giải quyết vụ án được khách quan, toàn diện và đúng pháp luật. Đây là biện pháp giúp Hội đồng xét xử trực tiếp kiểm tra hiện trạng, đối tượng tranh chấp hoặc các tình tiết liên quan tại thực địa khi mà tài liệu hoặc lời khai không thể hiện đầy đủ. Với kinh nghiệm thực tiễn và chuyên môn sâu, Chuyên tư vấn luật sẽ cùng quý khách hàng phân tích rõ hơn về cơ sở pháp lý, quy trình thực hiện cũng như giá trị chứng minh của hoạt động này trong bài viết dưới đây.

Mục đích thực hiện thủ tục xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính

Mục đích thực hiện thủ tục xem xét thẩm định tại chỗ theo Điều 99 Bộ luật Tố tụng Hành chính năm 2015 bao gồm các điểm chính sau:

• Trực tiếp quan sát, đo đạc, ghi nhận tình trạng thực tế của đối tượng liên quan đến quyết định hành chính, hành vi hành chính bị kiện, như đất đai, công trình xây dựng, tài sản khác. Việc này giúp thu thập chứng cứ một cách trực quan và chính xác tại hiện trường.

• Làm rõ các tình tiết mâu thuẫn bằng cách đối chiếu lời khai của các bên với thực tế tại hiện trường, từ đó giúp giải quyết những điểm chưa thống nhất trong vụ án hành chính.

• Đảm bảo tính khách quan trong quá trình xét xử, vì kết quả thẩm định tại chỗ là nguồn chứng cứ trực quan, khách quan, giúp Hội đồng xét xử có cái nhìn toàn diện hơn về vụ án.

Quy trình thực hiện thủ tục này thường được tiến hành bởi Thẩm phán với sự có mặt của đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã, công an xã hoặc cơ quan, tổ chức nơi có đối tượng cần xem xét, thẩm định; đồng thời phải báo trước để các đương sự biết và có thể chứng kiến việc xem xét, thẩm định đó. Kết quả được ghi thành biên bản, mô tả rõ hiện trường và có chữ ký, điểm chỉ của các bên liên quan cùng đại diện cơ quan có thẩm quyền.

>>>> Xem thêm: Mẫu đơn yêu cầu xem xét thẩm định tại chỗ

Căn cứ tiến hành thủ tục xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính

Theo quy định tại điều 89 Bộ luật Tố tụng hành chính năm 2015 gồm hai trường hợp chính:

• Khi đương sự có yêu cầu: Nguyên đơn, bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền đề nghị Tòa án tiến hành thủ tục xem xét, thẩm định tại chỗ để thu thập chứng cứ phục vụ giải quyết vụ án.
• Khi Tòa án nhận thấy cần thiết: Thẩm phán có quyền chủ động ra quyết định tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ nếu xét thấy việc này cần thiết để làm rõ tình tiết, thu thập chứng cứ khách quan, chính xác cho việc giải quyết vụ án.

Đơn yêu cầu và nghĩa vụ nộp phí xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính

Về đơn yêu cầu và nghĩa vụ nộp phí xem xét, thẩm định tại chỗ căn cứ theo Pháp lệnh Chi phí tố tụng 2024, có các quy định sau:

Đơn yêu cầu: Đương sự có thể đề nghị Tòa án tiến hành thủ tục xem xét, thẩm định tại chỗ để thu thập chứng cứ phục vụ giải quyết vụ án.

Nghĩa vụ nộp phí:

• Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ bao gồm các khoản chi phí cụ thể, hợp lý như chi phí đi lại, thuê chỗ lưu trú, phụ cấp lưu trú, thù lao cho người tham gia (200.000 đồng/người/ngày), chi phí sử dụng dịch vụ chuyên môn (đo đạc, bản đồ, thuê ngoài), và các chi phí khác liên quan.
• Tòa án sẽ tự ấn định số tiền tạm ứng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và thông báo cho người có nghĩa vụ nộp trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi nhận yêu cầu hoặc khi xét thấy cần thiết. Người có nghĩa vụ phải nộp tiền trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận thông báo, trừ trường hợp có thỏa thuận hoặc quy định khác.
• Nếu yêu cầu của đương sự không được Tòa án chấp nhận, đương sự phải chịu chi phí này. Trong một số trường hợp đặc biệt như vụ án ly hôn, nguyên đơn hoặc các bên có thể phải chịu chi phí theo tỷ lệ hoặc phân chia cụ thể.
• Việc miễn, giảm tiền tạm ứng hoặc chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ được quy định rõ, và thẩm quyền quyết định thuộc về Thẩm phán hoặc Hội đồng xét xử tùy từng giai đoạn tố tụng.

>>>> Xem thêm: Tiền tạm ứng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ có được trả lại không?

Tòa án ban hành quyết định xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính

Quyết định xem xét, thẩm định tại chỗ do Tòa án ban hành có các nội dung cơ bản sau:

• Tên Toà án nhân dân ra quyết định xem xét, thẩm định tại chỗ; nếu là Toà án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì ghi rõ Toà án nhân dân tỉnh (thành phố) đó (ví dụ: Toà án nhân dân thành phố Hà Nội), nếu là Toà án nhân dân cấp cao thì ghi rõ Toà án nhân dân cấp cao tại (Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh).
• Số, năm và ngày ra quyết định (ví dụ: Số: 17072/2023/QĐ-XXTĐTC).
• Quan hệ tranh chấp mà Toà án đang giải quyết.
• Tùy trường hợp cụ thể mà ghi yêu cầu của đương sự hoặc thấy cần thiết. Trường hợp theo yêu cầu của đương sự thì ghi rõ tên, địa chỉ, tư cách đương sự của người có đơn yêu cầu (ví dụ: Xét yêu cầu xem xét, thẩm định tại chỗ của ông Nguyễn Văn A – nguyên đơn trong vụ án, cư trú tại 261 phố Đội Cấn, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội).
• Đối tượng và những vấn đề cần xem xét, thẩm định tại chỗ.
• Địa điểm cụ thể tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ.

Nội dung này được quy định tại khoản 2 Điều 9 Nghị quyết số 04/2012/NQ-HĐTP, đồng thời được thể hiện trong Mẫu số 05-DS Quyết định xem xét, thẩm định tại chỗ.

Tổ chức thực hiện xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính

Quá trình tổ chức thực hiện thủ tục xem xét, thẩm định tại chỗ gồm các bước và nội dung chính sau:

Thông báo: Tòa án phải thông báo hợp lệ cho các bên liên quan về thời gian, địa điểm tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ để các bên có thể tham gia và chứng kiến việc này.

Tiến hành thẩm định:

• Thẩm phán được phân công chủ trì buổi xem xét, thẩm định tại chỗ.

• Thẩm phán có thể mời các chuyên gia, người làm chứng hoặc trưng cầu giám định nếu cần thiết

• Quá trình thẩm định có thể bao gồm các hoạt động như đo đạc, chụp ảnh, quay phim, vẽ sơ đồ hiện trạng, mô tả chi tiết đối tượng liên quan đến vụ án.

Biên bản thẩm định: Sau khi tiến hành, kết quả xem xét thẩm định tại chỗ được ghi thành biên bản chi tiết, mô tả rõ hiện trường, kết quả thẩm định, có chữ ký của người thẩm định, đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Công an xã,, các bên đương sự nếu có mặt và những người tham gia khác.

Trường hợp đương sự vắng mặt: Tòa án vẫn tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ nếu đã thông báo hợp lệ, nhưng phải có đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Công an xã, cơ quan, tổ chức nơi có đối tượng được xem xét, thẩm định tham gia.

Hỗ trợ và bảo vệ: Nếu có người cản trở việc xem xét, thẩm định, Thẩm phán có thể yêu cầu đại diện Ủy ban nhân dân, cơ quan, tổ chức can thiệp hoặc khi cần thiết yêu cầu lực lượng cảnh sát bảo vệ, hỗ trợ tư pháp tham gia.

>>>> Xem thêm: Ai phải nộp tiền tạm ứng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ

Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính

Nội dung cơ bản của Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 và các hướng dẫn liên quan gồm:

• Thông tin chung: Tên Tòa án, số biên bản, ngày giờ, địa điểm tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ
• Thành phần tham gia: Họ tên, chức vụ của Thẩm phán chủ trì, đại diện các bên đương sự có mặt hoặc người đại diện, đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Công an xã, hoặc cơ quan, tổ chức nơi có đối tượng được xem xét, thẩm định; các chuyên gia, người làm chứng nếu có.
• Quá trình thẩm định: Mô tả chi tiết các hoạt động đã thực hiện như đo đạc, chụp ảnh, quay phim, vẽ sơ đồ, ghi nhận hiện trạng thực tế của đối tượng (đất đai, công trình xây dựng, tài sản liên quan).
• Kết quả thẩm định: Mô tả hiện trạng thực tế, các thông số kỹ thuật, tình trạng đối tượng liên quan; so sánh, đối chiếu với các tài liệu, lời khai trước đó nếu cần thiết.
• Kết luận: Tóm tắt kết quả chính của việc xem xét, thẩm định tại chỗ.
• Chữ ký, điểm chỉ: Chữ ký hoặc điểm chỉ của người xem xét, thẩm định; chữ ký hoặc điểm chỉ của đương sự nếu có mặt; chữ ký và đóng dấu xác nhận của đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Công an xã hoặc cơ quan, tổ chức nơi có đối tượng được xem xét, thẩm định; chữ ký của những người tham gia khác.

Dịch vụ luật sư tham gia bảo vệ trong vụ án hành chính

Chuyên Tư Vấn Luật là một trong những thương hiệu nổi bật chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật hành chính trực tuyến. Các dịch vụ luật sư tham gia bảo vệ án hành chính tại đây bao gồm:

• Tư vấn pháp luật và hướng dẫn thủ tục
• Soạn thảo và nộp đơn khởi kiện
• Thu thập, nghiên cứu chứng cứ
• Tham gia tố tụng tại Tòa án
• Đại diện theo ủy quyền
• Hỗ trợ các thủ tục liên quan, giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình tố tụng

Câu hỏi thường gặp (FAQ) về xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án hành chính.

Khi nào Tòa án sẽ tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ?

Tòa án sẽ thực hiện thủ tục này khi: (i) đương sự có yêu cầu kèm theo đơn hợp lệ, hoặc (ii) Tòa án nhận thấy việc xem xét là cần thiết để làm rõ tình tiết và thu thập chứng cứ khách quan.

Đương sự có phải nộp chi phí khi yêu cầu thẩm định tại chỗ không?

Có. Người yêu cầu phải tạm ứng chi phí theo thông báo của Tòa án, bao gồm các khoản như: đi lại, lưu trú, thù lao chuyên gia, chi phí kỹ thuật… Trường hợp yêu cầu bị bác, người yêu cầu vẫn phải chịu chi phí này.

Nếu đương sự vắng mặt thì việc thẩm định tại chỗ có được tiến hành không?

Có. Nếu đã được Tòa án thông báo hợp lệ mà vẫn vắng mặt, việc xem xét vẫn diễn ra, miễn là có sự tham gia của đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan, tổ chức liên quan.

Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ có giá trị pháp lý như thế nào?

Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ là một loại chứng cứ trực quan, có giá trị cao trong việc đánh giá thực trạng, làm rõ mâu thuẫn, hỗ trợ Hội đồng xét xử đưa ra phán quyết chính xác.

Có thể yêu cầu luật sư đi cùng khi xem xét, thẩm định tại chỗ không?

Hoàn toàn có thể. Luật sư có thể đại diện bạn tham gia, hỗ trợ ghi nhận diễn biến và đảm bảo quyền lợi hợp pháp trong suốt quá trình thực hiện thủ tục này.

Kết luận

Xem xét thẩm định tại chỗ là một thủ tục tố tụng quan trọng trong các vụ án hành chính, giúp đảm bảo tính khách quan, minh bạch và chính xác trong việc giải quyết tranh chấp. Thủ tục này không chỉ hỗ trợ Tòa án có cái nhìn trực tiếp về đối tượng bị kiện mà còn giúp các bên củng cố lập luận, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình một cách hiệu quả. Với sự đồng hành của đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm từ Chuyên Tư Vấn Luật, quý khách hàng sẽ được tư vấn cụ thể, hỗ trợ toàn diện, liên hệ ngay hotline 1900.63.63.87 để được hướng dẫn từng bước thực hiện thủ tục để bảo vệ tốt nhất lợi ích chính đáng trước pháp luật..