Đa cấp là gì? Đa cấp là phương thức kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia nhiều cấp, nhiều nhánh. Người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế từ kết quả kinh doanh của bản thân và người khác trong mạng lưới. Bài viết này Chuyên tư vấn luật sẽ phân tích chi tiết hoạt động này.
Mục Lục
Đa cấp là gì?
Kinh doanh đa cấp là hoạt động kinh doanh được pháp luật Việt Nam công nhận. Hoạt động này xây dựng mạng lưới người tham gia theo nhiều cấp bậc khác nhau. Mô hình này cho phép người tham gia nhận hoa hồng từ doanh số cá nhân và mạng lưới.
Căn cứ khoản 1 Điều 3 Nghị định 40/2018/NĐ-CP thì kinh doanh theo phương thức đa cấp là hoạt động kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh. Người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế khác từ kết quả kinh doanh của mình và của những người khác trong mạng lưới.
>> Xem thêm: Thủ tục đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương
Quy định pháp luật về kinh doanh bán hàng đa cấp
Điều kiện kinh doanh bán hàng đa cấp
Tổ chức kinh doanh hoạt động bán hàng đa cấp cần đảm bảo điều kiện:
- Là doanh nghiệp được thành lập tại Việt Nam theo quy định
- Chưa từng bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp.
- Có vốn điều lệ từ 10 tỷ đồng trở lên.
- Thành viên đối với công ty hợp danh, chủ sở hữu đối với DNTN hoặc công ty TNHH MTV, thành viên đối với công ty TNHH có từ hai thành viên trở lên, cổ đông đối với CTCP, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không bao gồm tổ chức hoặc cá nhân từng giữ một trong các chức vụ nêu trên tại doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp theo Nghị định số 42/2014/NĐ-CP trong thời gian doanh nghiệp đó đang hoạt động bán hàng đa cấp.
- Ký quỹ tại một ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
- Có mẫu hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp, quy tắc hoạt động, kế hoạch trả thưởng, chương trình đào tạo cơ bản rõ ràng, minh bạch và phù hợp với quy định.
- Có hệ thống công nghệ thông tin quản lý mạng lưới người tham gia bán hàng đa cấp, trang thông tin điện tử để cung cấp thông tin về doanh nghiệp và hoạt động bán hàng đa cấp của doanh nghiệp.
- Có hệ thống thông tin liên lạc để tiếp nhận, giải quyết thắc mắc, khiếu nại của người tham gia bán hàng đa cấp.
CSPL: khoản 1 Điều 7 Nghị định 40/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 18/2023/NĐ-CP).
Các hành vi bị cấm trong kinh doanh bán hàng đa cấp
Khoản 1 Điều 5 Nghị định 40/2018/NĐ-CP quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong kinh doanh đa cấp như sau:
- Yêu cầu người khác phải đặt cọc hoặc nộp một khoản tiền nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp;
- Yêu cầu người khác phải mua một số lượng hàng hóa nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp;
- Cho người tham gia bán hàng đa cấp nhận tiền hoặc lợi ích kinh tế khác từ việc giới thiệu người khác tham gia vào hoạt động bán hàng đa cấp mà không phải từ việc mua, bán hàng hóa của người được giới thiệu đó;
- Từ chối chi trả không có lý do chính đáng các khoản hoa hồng, tiền thưởng hay lợi ích kinh tế khác mà người tham gia bán hàng đa cấp có quyền hưởng;
- Cung cấp thông tin gian dối về kế hoạch trả thưởng, về lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp;
- Cung cấp thông tin gian dối, gây nhầm lẫn về tính năng, công dụng của hàng hóa hoặc hoạt động của doanh nghiệp thông qua báo cáo viên, đào tạo viên tại hội nghị, hội thảo, đào tạo hoặc thông qua tài liệu của doanh nghiệp;
- Duy trì nhiều hơn một hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp, vị trí kinh doanh đa cấp, mã số kinh doanh đa cấp hoặc các hình thức khác tương đương đối với cùng một người tham gia bán hàng đa cấp;
- Thực hiện khuyến mại sử dụng mạng lưới gồm nhiều cấp, nhiều nhánh mà trong đó người tham gia chương trình khuyến mại có nhiều hơn một vị trí, mã số hoặc các hình thức tương đương khác;
- Tổ chức các hoạt động trung gian thương mại theo quy định của pháp luật thương mại nhằm phục vụ cho việc duy trì, mở rộng và phát triển mạng lưới bán hàng đa cấp;
- Tiếp nhận hoặc chấp nhận đơn hoặc bất kỳ hình thức văn bản nào khác của người tham gia bán hàng đa cấp, trong đó, người tham gia bán hàng đa cấp tuyên bố từ bỏ một phần hoặc toàn bộ các quyền của mình theo quy định của Nghị định này hoặc cho phép doanh nghiệp không phải thực hiện nghĩa vụ đối với người tham gia bán hàng đa cấp theo quy định của Nghị định này;
- Kinh doanh theo phương thức đa cấp đối với đối tượng không được phép theo quy định tại Điều 4 Nghị định này;
- Không sử dụng hệ thống quản lý người tham gia bán hàng đa cấp đã đăng ký với cơ quan cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp để quản lý người tham gia bán hàng đa cấp;
- Mua bán hoặc chuyển giao mạng lưới người tham gia bán hàng đa cấp cho doanh nghiệp khác, trừ trường hợp mua lại, hợp nhất hoặc sáp nhập doanh nghiệp.
Cơ quan quản lý hoạt động kinh doanh bán hàng đa cấp
Bộ Công Thương là cơ quan chủ trì quản lý nhà nước về hoạt động bán hàng đa cấp. Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện quản lý tại địa phương. Các cơ quan này có trách nhiệm cấp, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động.
Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra. UBND các cấp phối hợp quản lý hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương. Công an các cấp có trách nhiệm phát hiện, xử lý vi phạm.
Nội dung này căn cứ Điều 54, 55 và 56 Nghị định 40/2018/NĐ-CP. Sửa đổi bởi Nghị định 18/2023/NĐ-CP và Nghị định 03/2023/NĐ-CP.
Hướng dẫn thực tiễn để bán hàng đa cấp hợp pháp
Lựa chọn công ty uy tín
Việc lựa chọn doanh nghiệp bán hàng đa cấp đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng về mặt pháp lý. Cách kiểm trả có thể thực hiện tra cứu thông tin doanh nghiệp trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Kiểm tra tính hợp lệ của giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp tại Bộ Công Thương.
Quy trình đánh giá cần tập trung vào các yếu tố:
- Thời gian hoạt động của doanh nghiệp trên thị trường.
- Mức vốn điều lệ và năng lực tài chính.
- Tình trạng ký quỹ tại ngân hàng.
- Hệ thống quản lý và công nghệ thông tin.
- Chính sách trả thưởng và hoa hồng.
- Quy trình đào tạo người tham gia.
- Chất lượng sản phẩm và dịch vụ hậu mãi.
>> Xem thêm: Quyền trả lại, mua lại hàng hóa khi kinh doanh đa cấp
Tuân thủ các quy định pháp luật
Người tham gia phải ký kết hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp với doanh nghiệp kinh doanh đa cấp. Tham gia đầy đủ các khóa đào tạo cơ bản về bán hàng đa cấp. Thực hiện đúng quy tắc hoạt động của doanh nghiệp.
Không được thực hiện các hành vi bị cấm trong kinh doanh đa cấp. Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến hoạt động kinh doanh. Thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
Bảo vệ người tiêu dùng
Hoạt động bán hàng đa cấp đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Mọi thông tin về sản phẩm, dịch vụ và lợi ích tham gia mạng lưới phải đảm bảo tính trung thực, chính xác. Nghiêm cấm hành vi gây nhầm lẫn hoặc cung cấp thông tin sai lệch về cơ hội kinh doanh.
Doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống tiếp nhận, xử lý phản ánh một cách chuyên nghiệp. Quy trình giải quyết khiếu nại phải rõ ràng, đúng thời hạn theo quy định pháp luật. Các trường hợp phát sinh thiệt hại cần được bồi thường thỏa đáng, đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng.
Việc bảo mật thông tin cá nhân, thực hiện chính sách bảo hành, đổi trả sản phẩm cần tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng. Mọi cam kết về chất lượng sản phẩm, dịch vụ phải được thực hiện nghiêm túc, tạo niềm tin với người tiêu dùng trong hoạt động kinh doanh bán hàng đa cấp.
Xây dựng doanh nghiệp bền vững
Doanh nghiệp bán hàng đa cấp cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, bao gồm kế hoạch mở rộng thị trường và đa dạng hóa sản phẩm. Việc thiết lập mục tiêu theo từng giai đoạn giúp theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động. Quá trình phát triển phải tuân thủ quy định pháp luật và đáp ứng nhu cầu thị trường.
Công tác quản trị nguồn nhân lực đòi hỏi tập trung đào tạo đội ngũ quản lý chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng chương trình đào tạo người tham gia mạng lưới. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp tích cực tạo môi trường làm việc hiệu quả. Hệ thống quản lý chất lượng cần được thiết lập và vận hành theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt.
Phát triển bền vững đòi hỏi doanh nghiệp duy trì tính minh bạch trong mọi hoạt động. Thực hiện trách nhiệm xã hội thông qua hoạt động cộng đồng và bảo vệ môi trường. Chính sách hoa hồng, tiền thưởng phải công bằng, đảm bảo lợi ích người tham gia mạng lưới. Mối quan hệ đối tác cần xây dựng trên nguyên tắc hai bên cùng có lợi.
Dịch vụ tư vấn liên quan đến hoạt động kinh doanh bán hàng đa cấp
Chuyên tư vấn luật cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý kinh doanh đa cấp:
- Tư vấn quy định điều kiện kinh doanh đa cấp.
- Tư vấn quy định điều kiện tham gia hoạt động bán hàng đa cấp.
- Tư vấn xác định hành vi bị cấm trong hoạt động kinh doanh đa cấp.
- Tư vấn đảm bảo kinh doanh đa cấp hợp pháp.
- Cung cấp dịch vụ tư vấn trọn gói về đăng ký hoạt động kinh doanh đa cấp
Hoạt động kinh doanh đa cấp đòi hỏi sự tuân thủ quy định pháp luật để đảm bảo hợp pháp. Quý khách cần tư vấn chi tiết về thủ tục pháp lý hoặc đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp, vui lòng liên hệ hotline 1900636387 để được hỗ trợ từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp.
