Trên thực tế, không ít trường hợp nam, nữ sống chung với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn. Trong quá trình chung sống, hai bên cùng nhau mua đất đai, chuyện chỉ hai bên vẫn thuận tình cho đến khi có tranh chấp xảy ra. Vậy “vợ chồng không có hôn thú thì đất đai mua chung được chia như thế nào”. Trong phạm vi bài viết, tôi sẽ tư vấn về nội dung này

Hình ảnh Chia tài sản, đất đai của nam nữ sống chung với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn
Chia tài sản, đất đai của nam nữ sống chung với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn

Thế nào là hôn thú, vợ chồng thực tế được quy định ra sao?

Thứ nhất, theo quy định tại mục 3 Nghị quyết số 35/2000/QH10 về việc thi hành Luật hôn nhân và gia đình thì:

  • Trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03 tháng 1 năm 1987, ngày Luật hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực mà chưa đăng ký kết hôn thì được khuyến khích đăng ký kết hôn; trong trường hợp có yêu cầu ly hôn thì đượcTòa án thụ lý giải quyết theo quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000;
  • Nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 03 tháng 1 năm 1987 đến ngày 01 tháng 1 năm 2001, mà có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này thì có nghĩa vụ đăng ký kết hôn trong thời hạn hai năm, kể từ ngày Luật này có hiệu lực cho đến ngày 01 tháng 1 năm 2003; trong thời hạn này mà họ không đăng ký kết hôn, nhưng có yêu cầu ly hôn thì Tòa án áp dụng các quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình để giải quyết.

Từ sau ngày 01 tháng 1 năm 2003 mà họ không đăng ký kết hôn thì pháp luật không công nhận họ là vợ chồng;

  • Kể từ ngày 01 tháng 1 năm 2001 trở đi, trừ trường hợp pháp luật quy định khác, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, đều không được pháp luật công nhận là vợ chồng nếu có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng.

Thứ hai, theo quy định tại Điều 9 của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định này thì không có giá trị pháp lý.

Như vậy, việc nam, nữ sống chung với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì không có giá trị pháp lý.

Chia đất đai của nam nữ sống chung với nhau như vợ chồng

Hình ảnh Chia đất của nam nữ sống chung với nhau như vợ chồng
Chia đất của nam nữ sống chung với nhau như vợ chồng

Do đó, theo Điều 14 của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về giải quyết hậu quả của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn như sau:

  • Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này.
  • Trong trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng theo quy định nêu trên nhưng sau đó thực hiện việc đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật thì quan hệ hôn nhân được xác lập từ thời điểm đăng ký kết hôn.

Cũng theo quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình tại Điều 16 quy định về giải quyết quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, cụ thể: Quan hệ tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn được giải quyết theo thỏa thuận giữa các bên; trong trường hợp không có thỏa thuận thì giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Như vậy, trong trường hợp nam, nữ sống cung với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn thì khi có tranh chấp về tài sản chung sẽ do Bộ luật Dân sự 2015 điều chỉnh. Cụ thể, tại Điều 207 và Điều 219 của Bộ luật này về sở hữu chung và chia tài sản thuộc hình thức sở hữu chung:

  • Sở hữu chung là sở hữu của nhiều chủ sở hữu đối với tài sản.
  • Sở hữu chung bao gồm sở hữu chung theo phần và sở hữu chung hợp nhất.
  • Tài sản thuộc hình thức sở hữu chung là tài sản chung.

Theo đó, tài sản nói chung và đất đai nói riêng được mua bởi nam, nữ sống chung với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết kết, vẫn được xác định là tài sản thuộc sở hữu chung theo quy định tại Điều 207 của Bộ luật Dân sự 2015.

Chia tài sản thuộc hình thức sở hữu chung

Hình ảnh Chia đất của nam nữ sống chung với nhau như vợ chồng
Chia đất của nam nữ sống chung với nhau như vợ chồng
  • Trong trường hợp sở hữu chung có thể phân chia thì mỗi chủ sở hữu chung đều có quyền yêu cầu chia tài sản chung; nếu các chủ sở hữu chung đã thoả thuận không phân chia tài sản chung trong một thời hạn thì mỗi chủ sở hữu chung chỉ có quyền yêu cầu chia tài sản chung khi hết thời hạn đó; khi tài sản chung không thể chia được bằng hiện vật thì được trị giá thành tiền để chia.
  • Trong trường hợp có người yêu cầu một người trong số các chủ sở hữu chung thực hiện nghĩa vụ thanh toán khi người đó không có tài sản riêng hoặc tài sản riêng không đủ để thanh toán thì người yêu cầu có quyền yêu cầu chia tài sản chung để nhận tiền thanh toán và được tham gia vào việc chia tài sản chung, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Nếu không thể chia phần quyền sở hữu bằng hiện vật hoặc việc chia này bị các chủ sở hữu chung còn lại phản đối thì người có quyền có quyền yêu cầu người có nghĩa vụ bán phần quyền sở hữu của mình để thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

Như vậy, vợ chồng không có hôn thú thì đất đai mua chung đươc xác định là tài sản chung của 2 người, thực hiện chia theo thỏa thuận, nếu không có thỏa thuận thì chia đôi hoặc tùy thuộc vào sự quyết định có chia hay không chia của các bên. Đối với những tranh chấp quá lớn mà hai bên không thể tự giải quyết, cần đến quyết định của Tòa án thì luật sư đóng vai trò hết sức quan trọng trong cả 3 giai đoạn: tiền tố tụng, tố tụng và sau tố tụng. Với tư cách là luật sư tư vấn và là người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, luật sư sẽ định hướng tố tụng, tư vấn cách khai và đòi tài sản sao cho có lợi và được nhiều nhất, nếu có luật sư tham gia thì đương sự có thể chuyển bại thành thắng và đòi lại tài sản….

Trên đây, là toàn bộ nội dung tư vấn về vấn đề vợ chồng không có hôn thú thì đất đai mua chung được chia như thế nào. Nếu có vướng mắc hay nội dung cần tư vấn về vấn đề này hoặc liên quan đến pháp luật đất đai. Xin vui lòng liên hệ với chúng tối theo số điện thoại hotline 0908 748 368 bên dưới để được tư vấn tận