Thừa kế là việc chuyển dịch tài sản của người đã chết cho người còn sống, tài sản để lại được gọi là di sản. Nhằm xử lý nhiều vấn đề phát sinh khi chia thừa kế mà người chết không để lại di chúc, pháp luật đã quy định cụ thể về thừa kế quyền sử dụng đất không có di chúc giúp mọi người hiểu chi tiết đối với vấn đề này.

thua ke quyen su dung dat khong co di chuc
Khái quát vấn đề thừa kế quyền sử dụng đất khi không có di chúc

Thừa kế quyền sử dụng đất không có di chúc được pháp luật quy định như thế nào?

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015, thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây:

  • Không có di chúc;
  • Di chúc không hợp pháp;
  • Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
  • Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Từ quy định trên, có thế hiểu khi người thừa kế được hưởng thừa kế quyền sử dụng đất tuy nhiên lại không có di chúc do người chết để lại thì sẽ áp dụng thừa kế theo pháp luật.

Theo quy định tại Điều 649 Bộ luật dân sự 2015, thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

  • Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
  • Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
  • Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

phan chia tai san nguoi nguoi chet khong co di chuc
Pháp luật quy định về thừa kế quyền sử dụng đất không có di chúc

Thủ tục thừa kế không có di chúc?

Theo quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015, thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản không được định đoạt trong di chúc. Vì vậy, khi thừa kế quyền sử dụng đất mà không có di chúc thì sẽ được áp dụng nguyên tắc thừa kế theo pháp luật.

Thủ tục thừa kế không có di chúc được thực hiện tại văn phòng công chứng nơi có di sản là để lại. Cụ thể, theo quy định tại Điều 57 Luật công chứng 2014,

Những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản được hưởng của từng người thì có quyền yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản.

Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.

Để tiến hành thủ tục khai nhận và phân chia di sản thừa kế của bố, mẹ hoặc ông bà bạn, một số giấy tờ cần có trong hồ sơ như sau:

  • Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế giữa những người đồng thừa kế
  • Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ),quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất;
  • Giấy chứng tử của người để lại di sản;
  • CMND hoặc hộ chiếu, hộ khẩu của người những người được thừa thừa kế;
  • Giấy tờ chứng minh mối quan hệ của những người được thừa kế theo pháp luật với người chết (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn…).

Đất không sổ đỏ có được cho thừa kế?

dat khong co so do co duoc chia thua ke khong
Quy định về vấn đề thừa kế đất không sổ đỏ

Theo quy định Điều 188 Luật đất đai 2013,  Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất; góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi có các điều kiện sau đây:

  • Có Giấy chứng nhận, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 186 và trường hợp nhận thừa kế quy định tại khoản 1 Điều 168 của Luật này;
  • Đất không có tranh chấp;
  • Quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án;
  • Trong thời hạn sử dụng đất.

Mặc khác, theo quy định Luật Đất đai năm 2013, người đang sử dụng đất đất ổn định, không có tranh chấp và có một trong các giấy tờ theo quy định tại Khoản 1 Điều 100 thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận).

Vì vậy, nếu bạn có một trong các giấy tờ đã được viện dẫn và đất đó không có tranh chấp, không bị kê biên để đảm bảo thi hành án, trong thời hạn sử dụng đất thì bạn có quyền lập di chúc để định đoạt thửa đất đó cho người thừa kế.

Trên đây là nội dung tư vấn của chúng tôi về các vấn đề liên quan đến thừa kế di sản là quyền sử dụng đất khi người chết không để lại di chúc. Quý bạn độc có bất cứ thắc mắc hoặc cần được giải đáp vướng mắc pháp lý đối với vấn đề thừa kế, hãy liên hệ chúng tôi thông qua hotline bên dưới để được tư vấn miễn phí. Trân trọng./.

  Hotline: 1900.63.63.87