Thủ tục khiếu nại khi bị tòa án trả lại đơn kiện dân sự

Thủ tục khiếu nại khi bị tòa án trả lại đơn kiện dân sự là một quy trình mà nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện trong quá trình tố tụng. Khi Tòa án ra quyết định trả lại đơn, người khởi kiện có quyền thực hiện khiếu nại nếu cho rằng việc trả đơn là không đúng. Việc nắm rõ trình tự, thủ tục khiếu nại giúp người dân thực hiện quyền tố tụng một cách chính xác, kịp thời và hiệu quả. Bài viết này, Chuyên tư vấn luật sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục này. 

Quyền khiếu nại của người khởi kiện trong tố tụng dân sự

Căn cứ Điều 25 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định:

• Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền khiếu nại những hành vi, quyết định trái pháp luật của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng hoặc của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào trong hoạt động tố tụng dân sự.
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền phải tiếp nhận, xem xét và giải quyết kịp thời, đúng pháp luật khiếu nại. Thông báo bằng văn bản về kết quả giải quyết cho người đã khiếu nại.

>> Xem thêm: Khiếu nại một quyết định của tòa án trong vụ án dân sự

Các trường hợp Tòa án trả đơn khởi kiện

Căn cứ Điều 192 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, các trường hợp Tòa án có quyền trả đơn khởi kiện như:

• Người khởi kiện không có quyền khởi kiện theo quy định.
• Người khởi kiện không có đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự.
• Chưa có đủ điều kiện khởi kiện theo quy định của pháp luật.
• Sự việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án hoặc quyết định đã có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Trừ trường hợp vụ án mà Tòa án bác đơn yêu cầu ly hôn, yêu cầu thay đổi nuôi con, thay đổi mức cấp dưỡng, mức bồi thường thiệt hại, yêu cầu thay đổi người quản lý tài sản, thay đổi người quản lý di sản, thay đổi người giám hộ hoặc vụ án đòi tài sản, đòi tài sản cho thuê, cho mượn, đòi nhà, đòi quyền sử dụng đất cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ mà Tòa án chưa chấp nhận yêu cầu và theo quy định của pháp luật được quyền khởi kiện lại;
• Hết thời hạn mà người khởi kiện không nộp biên lai thu tiền tạm ứng án phí cho Tòa án. Trừ trường hợp người khởi kiện được miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí hoặc có trở ngại khách quan, sự kiện bất khả kháng.
• Vụ án không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án;
• Người khởi kiện không sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện theo yêu cầu của Thẩm phán quy định.
• Người khởi kiện rút đơn khởi kiện.

Thủ tục khiếu nại về việc Tòa án trả đơn khởi kiện

Người khởi kiện có quyền khiếu nại quyết đinh trả đơn khởi kiện của Tòa án khi có căn cứ xác định việc trả đơn không đúng quy định. Thủ tục khiếu nại thực hiện theo quy định tại Điều 194 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khiếu nại

Người khởi kiện chuẩn bị hồ sơ bao gồm:

• Đơn khiếu nại. Nội dung đơn đảm bảo theo quy định Điều 503 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
• Thông báo về việc trả đơn khởi kiện của tòa án.
• Giấy tờ pháp lý của người khởi kiện.
• Giấy ủy quyền trong trường hợp người đại diện ủy quyền nộp hồ sơ. 
• Tài liệu chứng cứ chứng minh việc trả đơn trái pháp luật.

Thời hạn khiếu nại về việc trả đơn khởi kiện:  10 ngày, kể từ ngày nhận được văn bản trả lại đơn khởi kiện.

Bước 2: Tiếp nhận và phân công thẩm phán giải quyết khiếu nại

Ngay sau khi nhận được khiếu nại về việc trả lại đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phải phân công một Thẩm phán khác xem xét, giải quyết khiếu nại.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải mở phiên họp xem xét, giải quyết khiếu nại. Phiên họp xem xét, giải quyết khiếu nại có sự tham gia của đại diện Viện kiểm sát cùng cấp và đương sự có khiếu nại. Trường hợp đương sự vắng mặt thì Thẩm phán vẫn tiến hành phiên họp.

Bước 3: Ra quyết định giải quyết khiếu nại

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có liên quan đến việc trả lại đơn khởi kiện, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát và đương sự có khiếu nại tại phiên họp, Thẩm phán phải ra một trong các quyết định sau đây:

• Giữ nguyên việc trả lại đơn khởi kiện và thông báo cho đương sự, Viện kiểm sát cùng cấp;
• Nhận lại đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo để tiến hành việc thụ lý vụ án.

Bước 4: Khiếu nại lên Chánh án tòa án cấp trên 

Trường hợp không đồng ý quyết định giữ nguyên việc trả đơn của thẩm phán thì người khởi kiện có quyền gửi khiếu nại đến Chánh án Tòa án cấp trên trực tiếp.

Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định trả lời khiếu nại về việc trả lại đơn khởi kiện của Thẩm phán, người khởi kiện có quyền khiếu nại với Chánh án Tòa án trên một cấp trực tiếp xem xét, giải quyết.

Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại, kiến nghị về việc trả lại đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án trên một cấp trực tiếp phải ra một trong các quyết định sau đây:

• Giữ nguyên việc trả lại đơn khởi kiện;
• Yêu cầu Tòa án cấp sơ thẩm nhận lại đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo để tiến hành việc thụ lý vụ án.

Quyết định giải quyết khiếu nại, kiến nghị của Chánh án Tòa án trên một cấp trực tiếp có hiệu lực thi hành.  Quyết định được gửi ngay cho người khởi kiện, Viện kiểm sát cùng cấp và Tòa án đã ra quyết định trả lại đơn khởi kiện.

Làm gì khi không đồng ý quyết định giải quyết khiếu nại về việc trả đơn của Chánh án tòa trên một cấp?

Khoản 7 Điều 194 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định:

Trường hợp có căn cứ xác định quyết định giải quyết của Chánh án Tòa án trên một cấp trực tiếp có vi phạm pháp luật thì trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định, đương sự có quyền khiếu nại với Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao nếu quyết định bị khiếu nại là của Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao nếu quyết định bị khiếu nại là của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao.

Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được khiếu nại của đương sự thì Chánh án phải giải quyết. Quyết định của Chánh án là quyết định cuối cùng.

Câu hỏi liên quan khiếu nại việc trả đơn khởi kiện

Nếu hết thời hạn 10 ngày mới nộp đơn khiếu nại thì có được chấp nhận không?
Thông thường đơn nộp quá hạn sẽ không được xem xét, trừ khi có lý do chính đáng như sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.

Tòa án có buộc phải chấp nhận đơn khởi kiện lại sau khi khiếu nại thành công không?
Nếu khiếu nại được chấp nhận, Tòa án buộc phải nhận lại đơn và tiến hành thụ lý theo quy định.

Có thể rút đơn khiếu nại sau khi nộp không?
Người khởi kiện có quyền rút đơn khiếu nại bất cứ lúc nào trước khi có quyết định giải quyết chính thức.

Sau bao lâu kể từ khi nộp khiếu nại sẽ có quyết định?
Tối đa 5 ngày làm việc kể từ khi Thẩm phán được phân công hoặc 10 ngày nếu khiếu nại lên Chánh án cấp trên.

Viện kiểm sát có vai trò gì trong việc giải quyết khiếu nại?
Viện kiểm sát tham gia phiên họp xem xét khiếu nại để giám sát tính hợp pháp trong quá trình giải quyết.

Khiếu nại có thể bị từ chối không được xem xét không?
Nếu không đủ căn cứ pháp lý, quá hạn hoặc không thuộc thẩm quyền giải quyết.

Thẩm phán giải quyết khiếu nại có thể là người đã ra quyết định trả đơn không?
Luật quy định Thẩm phán giải quyết khiếu nại phải là người khác với người đã ra quyết định trả đơn.

Luật sư tư vấn khiếu nại về việc trả đơn khởi kiện 

Chuyên tư vấn luật cung cấp dịch vụ luật sư dân sự:

• Tư vấn giải quyết tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại.
• Tư vấn thủ tục giải quyết vụ án dân sự. 
• Tư vấn thủ tục thụ lý, giải quyết vụ án dân sự. 
• Soạn thảo hồ sơ khởi kiện, khiếu nại về việc trả đơn khởi kiện. 
• Tư vấn trường hợp Tòa án được trả đơn khởi kiện.
• Tư vấn giải pháp cho doanh nghiệp khi bị Tòa án trả đơn khởi kiện
• Đại diện tham gia tố tụng dân sự, giải quyết khiếu nại.
• Luật sư bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người khởi kiện, đương sự trong vụ án dân sự. 

Chuyên tư vấn luật hy vọng qua bài viết này hữu ích cho quý khách. Trong những trường hợp phức tạp hoặc cần hỗ trợ pháp lý chuyên sâu, người khởi kiện có thể tìm đến luật sư. Luật sư dân sự sẽ tư vấn, đại diện và hỗ trợ trong việc khiếu nại và bảo vệ quyền lợi của mình. Hãy liên hệ hotline 1900636387 khi cần hỗ trợ.