Giải quyết tranh chấp quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh

Giải quyết tranh chấp quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh phát sinh khi các bên không thể đạt được thỏa thuận về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ. Việc giải quyết các tranh chấp này đòi hỏi hiểu biết chuyên sâu về pháp luật sở hữu trí tuệ. Bài viết dưới đây của Chuyên tư vấn luật sẽ phân tích chi tiết các phương thức giải quyết tranh chấp hiệu quả và quy trình thực hiện.

Xác định và phân loại tranh chấp để có phương án giải quyết phù hợp

Tranh chấp quyền phát sóng và phân phối phim thường phát sinh từ hợp đồng khai thác tác phẩm điện ảnh. Một số dạng điển hình:

• Chồng lấn quyền: tình trạng nhiều đơn vị cùng tuyên bố có quyền khai thác, phát sóng hoặc phân phối một tác phẩm điện ảnh.
• Vi phạm lãnh thổ: Tranh chấp này phát sinh khi đối tác phát sóng tác phẩm điện ảnh ngoài phạm vi lãnh thổ đã được cấp quyền.
• Vi phạm thời hạn: Xảy ra khi bên được cấp quyền tiếp tục khai thác tác phẩm sau khi thời hạn sử dụng trong hợp đồng đã hết, gây thiệt hại nghiêm trọng cho chủ sở hữu.
• Tranh chấp độc quyền/không độc quyền: Vấn đề này thường nảy sinh khi bên mua cho rằng họ đã có quyền độc quyền, trong khi bên bán lại tiếp tục cấp quyền cho các đối tác khác.
• Tranh chấp về chia sẻ doanh thu: Phát sinh khi có sự thiếu minh bạch trong số liệu báo cáo, báo cáo không đầy đủ hoặc sai lệch về doanh thu và lợi nhuận, ảnh hưởng quyền lợi của bên sở hữu tác phẩm.
• Vi phạm quyền nhân thân: Phát sinh khi các đơn vị phát hành tự ý cắt xén, chỉnh sửa, lồng ghép hoặc thêm các nội dung quảng cáo vào tác phẩm điện ảnh mà chưa được sự cho phép của tác giả hoặc chủ sở hữu quyền.
• Tranh chấp về chủ thể sở hữu quyền: là tranh chấp giữa các bên tham gia sản xuất như nhà sản xuất, đạo diễn và nhà đầu tư. Mỗi bên đều tuyên bố mình là chủ thể sở hữu một phần hoặc toàn bộ quyền đối với tác phẩm điện ảnh.

Thu thập chứng cứ và gửi thông báo vi phạm

Quá trình thu thập chứng cứ trong tranh chấp quyền phát sóng tác phẩm điện ảnh yêu cầu tính chính xác và đầy đủ tuyệt đối.

• Thu thập hợp đồng gốc, phụ lục là chứng cứ then chốt trong việc xác định phạm vi quyền đã được cấp, Quý khách hàng cần lưu giữ đầy đủ email đàm phán, biên bản họp, và mọi tài liệu liên quan đến quá trình thương lượng quyền tác giả.
• Xác định rõ phạm vi quyền đã cấp: thời hạn, lãnh thổ, hình thức.
• Lưu trữ chứng cứ vi phạm: lịch phát sóng, bản chụp màn hình, báo cáo doanh thu.
• Gửi Notice of Breach/Notice of Claim: đúng địa chỉ và thông tin liên hệ trong hợp đồng.
• Chuẩn bị phương án thương lượng (giảm giá, chia lại doanh thu, gia hạn hợp đồng).

Căn cứ Khoản 3 Điều 58 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, việc yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan do tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, chủ sở hữu quyền liên quan hoặc tổ chức, cá nhân được ủy quyền bằng cách thông báo bằng văn bản cho tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi xâm phạm.

Việc gửi thông báo thể hiện thiện chí của chủ sở hữu, tạo cơ hội cho bên vi phạm tự nguyện chấm dứt hành vi trước khi áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh hơn.

>> Xem thêm: Giải quyết tranh chấp hợp đồng hợp tác sản xuất phim

Phương thức và trình tự giải quyết tranh chấp

Dưới đây là các phương thức giải quyết tranh chấp quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh giúp các bên bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Thương lượng – Hòa giải

Thương lượng và hòa giải là phương thức ưu tiên hàng đầu trong giải quyết tranh chấp quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh. So với việc khởi kiện, phương thức này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và đặc biệt phù hợp trong bối cảnh các bên thường xuyên phải duy trì quan hệ hợp tác lâu dài, nhất là giữa nhà sản xuất, kênh phát sóng và nền tảng OTT.

Trong thương lượng, các bên thường rà soát hợp đồng, đối chiếu với tình hình khai thác thực tế để xác định vấn đề tranh chấp. Các giải pháp có thể thỏa thuận gồm: điều chỉnh giá trị hợp đồng, gia hạn thời hạn khai thác, hoặc tái phân chia tỷ lệ doanh thu. Đối với tranh chấp doanh thu – lợi nhuận, việc chỉ định kiểm toán độc lập là cách hiệu quả nhằm đưa ra số liệu minh bạch, khách quan, làm cơ sở cho việc thống nhất tỷ lệ chia sẻ.

Hòa giải có thể được thực hiện dưới sự hỗ trợ của bên thứ ba trung lập để định hướng, giảm căng thẳng và thúc đẩy các bên đạt được thỏa thuận. Kết quả hòa giải nếu được lập thành văn bản và ký kết sẽ có giá trị ràng buộc, giúp ổn định quan hệ hợp tác và tránh phát sinh tranh chấp mới.

Như vậy, thương lượng – hòa giải không chỉ là bước đi khôn ngoan trong xử lý tranh chấp mà còn góp phần giữ gìn uy tín, quan hệ hợp tác chiến lược của các bên trong thị trường điện ảnh cạnh tranh khốc liệt.

Kiến nghị – phản ánh – khiếu nại vi phạm đến cơ quan quản lý hành chính

Việc kiến nghị và khiếu nại đến cơ quan quản lý hành chính là bước trung gian hiệu quả trong xử lý tranh chấp quyền tác giả.

Theo Điều 200 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi, bổ sung 2022, Cơ quan quản lý hành chính có thể tiếp nhận các kiến nghị, phản ánh để giải quyết theo quy định, buộc chấm dứt phát sóng trái phép:

• Thanh tra sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch
• Thanh tra sở Khoa học và Công nghệ
• Cục Bản quyền tác giả

Tuy nhiên, biện pháp này chủ yếu có tác dụng ngăn chặn hành vi nhanh và không giải quyết triệt để các vấn đề về bồi thường thiệt hại tài chính.

Khởi kiện đến Trọng tài thương mại hoặc tòa án có thẩm quyền

Trong trường hợp tranh chấp không thể giải quyết bằng thương lượng hoặc hòa giải, các bên có thể lựa chọn phương án khởi kiện ra trọng tài hoặc tòa án. Căn cứ pháp lý cho sự lựa chọn này là Luật Trọng tài thương mại 2010 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Nếu trong hợp đồng đã có điều khoản thỏa thuận trọng tài hợp lệ, tranh chấp sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài. Ngược lại, khi không có thỏa thuận trọng tài, các bên có quyền khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền để giải quyết.

Trong quá trình khởi kiện, để bảo vệ quyền lợi kịp thời, các bên có thể đề nghị cơ quan giải quyết áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo Điều 111, 114 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Những biện pháp này có thể bao gồm: cấm phát sóng tác phẩm vi phạm, phong tỏa tài khoản của bên vi phạm nhằm ngăn chặn việc tẩu tán doanh thu, hoặc thu giữ các bản sao tác phẩm bị khai thác trái phép. Việc áp dụng kịp thời các biện pháp này giúp hạn chế thiệt hại lan rộng, đồng thời bảo toàn chứng cứ phục vụ cho quá trình xét xử.

Bên cạnh đó, để tăng cường tính thuyết phục trước cơ quan tài phán, chủ thể quyền cần tiến hành đăng ký quyền tác giả hoặc quyền liên quan tại Cục Bản quyền tác giả trước khi khởi kiện. Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là chứng cứ quan trọng chứng minh tư cách chủ thể quyền, làm cơ sở để yêu cầu bồi thường thiệt hại và buộc bên vi phạm chấm dứt hành vi xâm phạm.

Luật sư tư vấn giải quyết tranh chấp quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh

Tranh chấp về quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh thường phức tạp, liên quan đến hợp đồng nhiều điều khoản, thậm chí có yếu tố quốc tế. Luật sư với kiến thức chuyên môn sẽ hỗ trợ khách hàng qua các công việc sau:

• Phân tích, rà soát hợp đồng để xác định phạm vi quyền, thời hạn, lãnh thổ và nghĩa vụ của các bên.
• Soạn thảo, gửi thông báo vi phạm và đại diện trong thương lượng.
• Tham gia hòa giải, bảo vệ quan điểm pháp lý và đề xuất phương án dung hòa lợi ích.
• Đại diện khiếu nại hành chính tại cơ quan quản lý chuyên ngành.
• Chuẩn bị hồ sơ, đại diện tại trọng tài hoặc tòa án yêu cầu giải quyết tranh chấp, bồi thường thiệt hại.
• Tư vấn áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như cấm phát sóng, phong tỏa tài khoản, thu giữ bản sao vi phạm.
• Hỗ trợ đăng ký quyền tác giả hoặc quyền liên quan để củng cố chứng cứ pháp lý.

Với các công việc này, luật sư không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng mà còn giúp quá trình giải quyết tranh chấp diễn ra nhanh chóng, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Tư vấn cách xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả

Câu hỏi thường gặp về tranh chấp quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp và giải đáp về tranh chấp quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh. Quý khách hàng có thể tham khảo

Hợp đồng miệng về chuyển nhượng quyền tác giả có giá trị pháp lý không?

Theo Điều 46 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi năm 2022, hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả và quyền liên quan bắt buộc phải được lập thành văn bản. Do đó, mọi thỏa thuận miệng về việc chuyển giao, phân phối hay phát sóng tác phẩm điện ảnh đều không có giá trị pháp lý.

Hành vi xâm phạm quyền phát sóng tác phẩm điện ảnh có thể bị xử lý hình sự không?

Trong trường hợp hành vi xâm phạm được thực hiện với quy mô thương mại, thu lợi bất chính lớn, hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho chủ thể quyền, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo quy định tại Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017.

Cơ sở pháp lý: Điều 212 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi năm 2022

Trong trường hợp nào việc sử dụng một phần tác phẩm điện ảnh không bị coi là xâm phạm bản quyền?

Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi năm 2022 có quy định các trường hợp ngoại lệ không bị coi là xâm phạm bản quyền, ví dụ như trích dẫn hợp lý tác phẩm để bình luận, giới thiệu hoặc sử dụng trong chương trình phát sóng, phim tài liệu. Tuy nhiên, việc trích dẫn phải đáp ứng đồng thời các điều kiện: không làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường của tác phẩm, không gây phương hại đến quyền lợi của tác giả, và phải ghi rõ tên tác giả, nguồn gốc xuất xứ.

KẾT LUẬN

Giải quyết tranh chấp quyền phát sóng và phân phối tác phẩm điện ảnh cần sự nhạy bén giữa các bên khi lựa chọn phương án phù hợp. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, Chuyên tư vấn luật cam kết hỗ trợ Quý khách hàng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp một cách hiệu quả nhất. Hãy liên hệ ngay hotline 1900.63.63.87 để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ kịp thời.