Bộ luật Hình sự 2015 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2018. Theo đó, pháp nhân sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có các hành vi được quy định tại Điều 76 Bộ luật Hình sự 2015. Các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với tội phạm pháp nhân là những tình tiết nếu đã là yếu tố định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (khoản 3 Điều 84 và khoản 3 Điều 85 Bộ luật Hình sự 2015).

Các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là những dấu hiệu khách quan và chủ quan của hành vi phạm tội, không nằm trong cấu thành tội phạm và khi xuất hiện chúng làm tăng/giảm tính nguy hiểm cho xã hội của tội phạm đã thực hiện và của người phạm tội.

  1. Các tình tiết tăng nặng đối với tội phạm pháp nhân(Điều 85 BLHS 2015):

a) Câu kết với pháp nhân thương mại khác để phạm tội:là trường hợp có sự tham gia gián tiếp hoặc trực tiếp của một chủ thể pháp nhân khác vào hành vi phạm tội. Điều kiện để áp dụng bao gồm:

– Có thiệt hại xảy ra.

– Các chủ thể pháp nhân khác buộc phải biết hành vi phạm tội của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước được hậu quả sẽ xảy ra nhưng vẫn mong muốn hoặc để mặc cho hậu quả xảy ra.

– Có yếu tố lỗi: lỗi cố ý.

– Dùng những thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt để thực hiện hành vi phạm tội.

– Có yếu tố thông đồng, cấu kết nhau thực hiện một hoặc nhiều hành vi trực tiếp dẫn đến hậu quả.

b) Cố ý thực hiện tội phạm đến cùng:là trường hợp chủ thể phạm tội cố ý thực hiện hành vi phạm tội của mình đến cùng nhằm quyết tâm đạt được mục đích phạm tội. Điều kiện áp dụng:

– Lỗi cố ý.

– Có thiệt hại xảy ra, thiệt hại có thể là rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.

– Trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội có mục đích duy nhất là mong muốn hậu quả xảy ra.

– Không bị ảnh hưởng bởi những yếu tố tác động làm cản trở việc thực hiện hành vi phạm tội.

c) Phạm tội 02 lần trở lên:pháp nhân không dừng lại ở việc thực hiện hành vi phạm tội lần đầu mà còn cố ý thực hiện tiếp tục hành vi phạm tội đó. Điều kiện:

– Có thiệt hại xảy ra.

– Phạm tội lần đầu và những lần sau đó chưa bị phát hiện, chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chưa hết thời hạn truy cứu trách nhiệm hình sự,… nhưng đã đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm.

– Phạm tội ở những lần tiếp theo với quy mô, tính chất, mức độ nghiêm trọng phạm tội.

d) Tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm:Điều kiện áp dụng:

– Tái phạm: phạm tội lần đầu đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà còn thực hiện hành vi phạm tội. Lỗi có thể là vô ý (gây ra thiệt hại rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng) hoặc do lỗi cố ý.

– Tái phạm nguy hiểm: tái phạm đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà còn thực hiện hành vi. Hành vi thực hiện với lỗi cố ý, gây ra thiệt hại rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.

e) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệt khác của xã hội để phạm tội:là trường hợp pháp nhân lợi dụng những hoàn cảnh đặc biệt như chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệt khác để thực hiện hành vi phạm tội của mình. Điều kiện phạm tội:

– Trong hoàn cảnh đặc biệt nói trên.

– Lỗi cố ý.

f) Dùng thủ đoạn tinh vi để phạm tội hoặc nhằm trốn tránh, che giấu tội phạm:pháp nhân sử dụng những thủ đoạn, phương pháp phạm tội đã có tính toán từ trước, với cách thức gian dối cao, gây nguy hiểm cho xã hội để thực hiện hành vi phạm tội hoặc nhằm trốn tránh, che giấu tội phạm. Điều kiện áp dụng:

– Thiệt hại gây ra là rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.

– Lỗi cố ý trực tiếp.

– Có mục đích, động cơ phạm tội nhằm trốn tránh hoặc che giấu bị phát hiện hành vi phạm tội.

– Dùng những phương tiện, công cụ phạm tội mang tính chất gây nguy hiểm cho xã hội.

2. Các tình tiết giảm nhẹ đối với tội phạm pháp nhân(Điều 84):

a) Đã ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm:pháp nhân đã thực hiện những biện pháp nhằm ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại gây ra. Điều kiện áp dụng:

– Tự pháp nhân hoặc đã có sự tác động của khách quan để thực hiện những biện pháp nhằm ngăn chặn hoặc không cho những tác hại xảy ra lớn hơn.

– Các tác hại đã không còn hoặc giảm bớt so với dự tính ban đầu của người phạm tội.

b) Tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả:điều kiện áp dụng:

– Những hậu quả này do pháp nhân gây ra.

– Pháp nhân với ý chí tự nguyện, không bị ép buộc hoặc được yêu cầu thực hiện việc sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả.

– Pháp nhân đã sửa chữa, bồi thường những thiệt hại đó bằng tài sản của mình, khắc phục được hậu quả do chính mình gây ra.

c) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn:là trường hợp phạm tội nhưng những thiệt hại thực tế không xảy ra hoặc xảy ra không lướn nằm ngoài ý chí chủ quan của chủ thể phạm tội. Điều kiện áp dụng:

– Thiệt hại chưa xảy ra hoặc thiệt hại không lớn.

– Pháp nhân không hề dùng các biện pháp nhằm ngăn chặn, giảm bớt hậu quả gây ra.

– Lỗi ban đầu là lỗi cố ý.

d) Tích cực hợp tác với các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án:điều kiện áp dụng:

– Pháp nhân có liên quan đến vụ việc đang được cơ quan tố tụng điều tra.

– Pháp nhân có thái độ chủ động giúp đỡ cơ quan tiến hành tố tụng, giúp việc giải quyết tố tụng nhanh chóng hơn như cung cấp tài liệu, chứng cứ có liên quan đến vụ việc đó,…

– Vụ việc đang trong thời gian xem xét, thu thập chứng cứ.

e) Có nhiều đóng góp trong việc thực hiện chính sách xã hội:

Điều kiện áp dụng:

– Pháp nhân có liên quan đến vụ việc đang được giải quyết.

– Thực tiễn pháp nhân có những đóng góp tích cực cho các hoạt động xã hội, chính sách xã hội mà sau khi đóng góp, các hoạt động, chính sách có tác động tích cực cho xã hội.

– Không nhằm mục đích vụ lợi hoặc những mục đích khác thông qua việc đóng góp này.

– Các chính sách xã hội có tác động tích cực đến đời sống, sự phát triển xã hội, không thuộc các chính sách bị cấm hoặc đã giải thể, hủy bỏ.

Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với Luật sư tư vấn pháp luật đất đai để được tư vấn miễn phí:

Công ty Luật Long Phan

Địa chỉ: 81 Cách Mạng Tháng Tám, phường Bến Thành, quận 01, Thành phố Hồ Chí Minh

Website: Chuyentuvanluat.com

Email: Chuyentuvanluat@gmail.com

Hotline: 0908.748.368 (Luật sư Thăng)

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.